calan mg price levitra coupons from viamedic buy genuine minocin uk buying prazosin in manchester erectile dysfunction statistics canada how much does sominex cost vytorin ships from india promethazine codeine cough syrup side effects where can i get some fertomid celadrin prix en pharmacie en france alesse medications no prescription levitra how to get innopran xl in australia buy trental with e check i pill mycelex-g website what is the generic name for the drug lipitor what is celebrex used for voveran prices at costco amaryl shortage 2012 anacin cheap price viagra super force purinethol buy online ireland buy disulfiram online pharmacy buy amitriptyline 5 mg approved buy propranolol no prescription fast delivery levitra plus for sale uk prednisolone dosage too high lixus labs tamoxifen reviews how to take clomid cycle buy generic ambien online no prescription unisom reviews for men are canadian mail order pharmacies legal children;s benadryl reviews xenical no perscription necessary how to get ceftin on line allopurinol where can i buy it tulasi sale aristocort cost canadian buying provera for dogs cialis us generic colchicine still available plavix ordering no prescription lopid tablets us online can i buy fluoxetine in canada propecia generic 1mg generic from mentat buy ciplox no prescription comprar metoclopramide portugal Purchase accutane 5 mg actos dosage time buy blopress mg what is nitrofurantoin mono mcr used for long term side effects prednisone children resources for viagra comprar pletal portugal finpecia goa which uk site to buy female cialis ordering soft viagra online tab best place to order colchicine in us can you drink on erythromycin stearate generic benzac overnite shipping what is relafen 500 mg is it safe to order chloromycetin where do i cymbalta in canada order tretinoin 0 025 lowest price zantac dose purchase cheap order augmentin online ordering mobic here in canada anacin online pay paypal cordarone for men in usa anavar pct cycle tamoxifen usa cvs prices nexium 20 mg pret compensat is there a generic equivalent for actos buy brand cefadroxil buying sinemet using paypal uses for prevacid medication can prazosin get you high sale hyzaar overnight malegra fxt from usa pharmacy cheap viagra 200mg side effects of anastrozole generic indian toradol differin tablets us online promethazine uk next day delivery buy pletal from india new drug better than viagra depakote generic liquid v-gel review orlistat cheap us pharmacy purchase zanaflex online no prescription what does mean allegra baby names safe place order quibron-t dolo-voltaren 50 mg comprimidos lynoral women buy minocycline free shipping diovan sales for 2009 side effects of morning after pill bleeding alternative medicine chronic back pain to buy deltasone pills online drugstore how often to take ciprodex disgrasil orlistat precio best site to purchase cialis atorvastatin patent expiry ordering glucophage prescription needed discount order elocon on line canada buy protonix 5 cialis soft legal us cipla pharmaceuticals ltd. goa singulair prices walmart synthroid vs armour buy metformin with e check cialis black 800 mg reviews best estrogen pills for men como comprar viagra sin receta en buenos aires buy depakote discount brahmi no rx zovirax 200 mg 25 tablet buy viagra uk next day claritin loratadine tablets 10mg buy zyprexa online india tetracycline resistance gene cheap abilify sale uk micardis hct drug class avodart drug class generic viagra price uk medrol complications delivery online deltasone without canadian health and care mall phone number etodolac from usa pharmacy singulair overnight vardenafil hydrochloride 10 mg amaryl discount voucher can you buy uroxatral online terramycin shop didronel for sale philippines arimidex online from uk levitra professional online india revatio drugs com hoodia capsules nz early signs of arthritis in fingers 40 mg cialis safe side effects of hyaluronic acid supplements order voveran pill robaxin canada overnight delivery can you get accutane uk diclofenac gel without prescriptions buy shallaki bulk order reglan pill what is provera 5 canadian aciclovir acai berry tablets uk how to get voveran in australia confido prices at costco wellbutrin 100 sr side effects do you need rx shallaki can you take alli daily minoxidil & finasteride topical solution buy acai new zealand online lloyds pharmacy summer placement lotensin order canada cabergoline dose for lactation suppression taking bystolic anxiety zoloft alcohol liver cheap genuine xenical online order zofran cheap zyrtec best price altace supplier in uk teenage erectile dysfunction viagra lipitor 100mg actos next day doxycycline treat heartworms dogs unicure remedies 100mg products calcium carbonate over the couter comprar kamagra oral jelly original en madrid trial erection packs 3 overseas ditropan uk brand name where to buy metronidazole for fish adalat xl dose discount grifulvin v mg maxalt india buy viagra online no prescription us does texas medicaid cover viagra accutane comparison levothroid western australia buy american ginseng uk nexium 20mg tabletten levitra super active drug store online buy generic chloroquine online buy trial erection packs 1 cheap discount code for ranitidine genuine nymphomax 100mg buy avapro mg online canada price cheap lamisil what is azithromycin used for treating lotensin without insurance chlamydia trachomatis pcr orlistat from usa pharmacy lithium toxicity side effects cialis 100mg dosage ordering cheap amantadine seroquel over the couter no prescription zanaflex sale zenegra to buy in australia buy desyrel astrailia cardizem discount coupons diclofenac sodium manufacturers in india promethazine cheap metformin and alcohol interaction prednisolone australia pharmacy side effects of levothyroxine sodium tamoxifen sales 2011 discount canadian pharmacy buspar fong bros motorcycles top drugstore eye primers buy nizagara online at canada pharmacy order cream elocon online cheap prograf 1 mg arimidex uk what does keppra interact with drug interactions with flomax can you take cialis super active daily levitra professional delivery uk cymbalta us sales 2010 prescription drugs online no prescription legal seroquel side effects long term buy oxytrol visa tadalista super active reviews cleocin online no script zithromax mg where to buy sumycin ointment buy estrace no prescription l-tryptophan tablets price order diflucan on line mexico buy viagra plus 50 ap kgr 100 viagra prednisone pack dosage instructions cleocin pill canadian no prescription nitrofurantoin orlistat price philippines synthroid online sales what is viagra like stories canada order fluoxetine provera online buy buy aleve for daily use viagra professional generic buy benadryl visa reviews on trazodone 50 mg what does cymbalta do for fibromyalgia allegra reviews allergy buy lipitor online with no prescription best place to order tadalis sx in us valtrex side effects diarrhea lithium grease rubber safe amoxil no prescription pharmacy is the canadian healthcare system fiscally sustainable thambi arjuna movie online hq generic viagara pharmacies combivent inhaler cephalexin online coupon code generic for aricept donepezil low cost overnight cardura best price for ceftin is acai available over the counter order brand advair diskus overnight where to buy voveran sr ointment fosamax nhs cymbalta without a prescription from uk best site to buy lozol citalopram canada pharmacy discount canadian pharmacy medrol can i get high off depakote cipla ltd factory bangalore how much zofran to take when pregnant mupirocin side effects nasal does walmart sale clomid natural thyroid medication for cats buy promethazine next day i pill biaxin website artane order by phone rx canada direct dearborn over the counter aspirin mg singulair sales merck v-gel to buy from europe ordering motrin buy bactrim online at canada pharmacy can i buy sildenafil over the counter lamictal bonus pills pilex dosage too high how to buy plavix licensed pharmacy frumil is viagra the same for men and women fluconazole over the counter ireland buy avalide without rx haldol depot dosering suhagra pills online in the india nymphomax on line for sale no script how to get aricept on line buy abilify boots revatio on line for sale no script where can i order artane bbc skillswise abilify online canadian shatavari price in india long term side effects of clonidine buy viagra soft online from canada buy ditropan discount 4rx pharmacy discount coupon best water pills weight loss buy allegra 80 mg online buy online allopurinol generic posso comprare cialis in farmacia senza ricetta quiero comprar motilium mercury drugstore order online valtrex next day delivery can you get extendaquin motilium drug store online qsymia buy canada weight loss medicine alli viagra for sale in spain prescription buspar delivery how can you get high off of wellbutrin what does dulcolax oder mg tablets of prevacid buy eurax over the counter coupon alli weight loss dilantin canadian pharmacy zyvox without script can i buy allegra over the counter order acai berry juice buy eulexin boots serophene ovulation chart trusted pharmacy .cpm desyrel express canada how long does it take for tricor to work ortho tri-cyclen generico italiano tretinoin 0,025 for men in usa prevacid woldwide shipping buy sumycin boots how to take famvir withdrawal from zyprexa kamagra jelly 100mg uk no perscription lexapro arimidex pills online in the mexico secure tabs online review kamagra soft on line no script what is caverta tablets alli without a perscription generic drug names for zoloft premarin suppositories buy how to purchase anafranil online amantadine india drug prescription online canada order moduretic ordering femara 10 mg daily prednisone side effects www cipla field call first benadryl dose for toddlers cost of toradol shot buy cheap rumalaya forte pills cymbalta overnight delivery mg where to buy valacyclovir pharmacy technician online college lowest price lipitor mexican viagra liquor zentel suspension dose what is zyrtec drugs viagra express shipping buy betapace tablets online advair diskus now avapro lowest price why has suprax been discontinued online styplon india trandate store flovent cfd software free download sildenafil citrate china is cyklokapron available over the counter combivent respimat reviews donde comprar nexium best place buy bupron sr rumalaya liniment uk online can you only get shallaki on prescription is liposafe available on line in canada how much will cefadroxil cost what is the drug classification for trental coversyl spc venda alli internet canadian drugstore cheapest fml forte tablets uk purchase fucidin in india american ginseng root price buy lexapro online uk no prescription floxin ear drops side effects what is medrol requip online minocin drug induced lupus bentyl dicyclomine uses fluoxetine pill shop discount code voltaren from new zealand can you order periactin without how to buy effexor xr what does elavil dose for ibs robaxin no prescriptio levitras discount canadian pharmacy malegra fxt side effects of thalidomide treatment keppra tablets used biaxin buy mexico zofran without perscription online pharmacy no prescription needed doxycycline shatavari without insurance buy levlen 15mg online original fincar online psoriatic arthritis lioresal tablets what drugs interact with buspar the online drugstore pyridium can we trust zyvox online buy alesse online no prescription free shipping getting etodolac in australia vardenafil hcl dose safe to buy generic revia from usa trental in canada taking clomid without doctors prescription omnicef pill shop discount code buy generic valtrex with bonus lopressor visa elavil without prescription medication purchase live chickens over counter viagra australia generic doxycycline hyclate delayed-release tablets ampicillin india price cheap revatio free delivery clomid long term side effects on men cost of zyban in ontario imitrex no rx tegaserod australia how much is betapace tablets kytril tablets 150 mg can you get clomid erythromycin from europe fml forte buy canada beconase aq drug class trileptal manufacturer coupons cialis tablets 40mg pure pomegranate juice waitrose nexium overnight delivery lopid without insurance better than quibron-t Purchase plavix 75 mg discount canadian pharmacy aldactone side effects of doxycycline antibiotics didronel online bestellen cialis professional free shipping amaryl buy cardizem in singapore cost of januvia 25 mg trazodone dose children buy motilium overseas trusted tablets online allegra-d 12 hour arimidex vs. tamoxifen pct buy cheap tretinoin 0 025 ceftin uses treat can buy minocycline online cheapest place to buy doxycycline buy micardis plus online orlistat available canada buy cialis without prescriptions buy zyvox 80 mg online what allergies does flonase treat pfizer viagra wiki alphagan how to buy buy zithromax quick what are all the chemicals in propecia pioglitazone hcl dosage cordarone online overnight shipping canada pharmacy discount coupon buy voltaren emulgel 120g buy eulexin online at canada pharmacy disfuncion erectil tratamiento psicologico diflucan pill size best online pharmacy generic trimox claritin side effects long term use doxycycline dose canine lyme buy quibron-t online amazon buy cheap generic zithromax zenegra without insurance vpxl does it work mail order moduretic cheap genuine diltiazem online prednisolone 10 mg cheap clomid online australia buy ophthacare australia how much is triamterene tablets shop online differin gel prices eutirox 50 mg merck buy viagra online in singapore seroflo in canada baclofen over the counter erection packs 1 generic where to purchase vytorin generic imitrex in usa cheap us online allopurinol super kamagra next day where do i avodart in india
Skip to content
Powikszanie czcionki Domylny rozmiar czcionki Pomiejszanie czcionki
Start arrow Badania prenatalne arrow Badania prenatalne 2

Menu główne



Badania prenatalne 2 Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Agnieszka Fedorczyk, Małgorzata T. Załoga

Badania prenatalne, czyli przedurodzeniowe przeprowadza się w I i II trymestrze ciąży po to, by wykryć uwarunkowane genetycznie choroby i wady rozwojowe płodu
W klasycznej metodzie inwazyjnej trzeba nakłuć macicę, by pobrać i zbadać próbkę np. płynu owodniowego (amniopunkcja). Taki zabieg wiąże się z 0,5-1-proc. ryzykiem poronienia, dlatego najczęściej jest wykonywany, gdy ryzyko pojawienia się wad jest wyższe niż ryzyko utraty ciąży. Jest tak np., kiedy kobieta ma już 35 lat albo gdy jej pierwsze dziecko urodziło się z poważnymi wadami.

Nieinwazyjnym badaniem przedurodzeniowym jest ultrasonografia (USG).

USG w kierunku zespołu Downa wykonuje się, gdy ciąża trwa kilkanaście tygodni. W obrazie widoczne są charakterystyczne objawy, np. pogrubienie skóry na potylicy i gromadzenie płynu w tkance podskórnej, skrócenie kości kończyn, poszerzenie miedniczek nerkowych, skrócenie ucha, nosa, stopy. Badanie USG pozwala wykryć powyżej 70 proc. (niektórzy uważają, że nawet powyżej 90 proc.).

Pomocnym badaniem w diagnostyce przedurodzeniowej jest tzw. test potrójny, który pozwala jedynie określić ryzyko wystąpienia wady u płodu. W pobranej od kobiety ciężarnej próbce krwi mierzy się poziom trzech substancji - alfa fetoproteiny (AFP), gonadotropiny kosmówkowej (beta hCG) i estriolu. Wyniki badania, wiek oraz wagę ciężarnej wprowadza się do komputera, który porównuje je z danymi tysiąca zdrowych Polek. W ten sposób wyłania się grupę kobiet ze zwiększonym ryzykiem urodzenia dziecka z wadą genetyczną. Bezbłędność wskazań testu potrójnego maleje, niestety, wraz z wiekiem kobiety.

Poważne wady wrodzone, w znacznej części uwarunkowane genetycznie, zagrażają życiu i zdrowiu 2 proc. noworodków i są przyczyną 20 proc. zgonów w okresie noworodkowym. Najczęstszą aberracją chromosomową jest zespół Downa, występujący z częstością 1 na 660 urodzeń. Ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa i prawie wszystkimi innymi aberracjami chromosomowymi rośnie wraz z wiekiem matki. Jednak 70-80 proc. dzieci chorych rodzą matki mające mniej niż 35 lat, dlatego że wśród rodzących niewiele jest kobiet starszych.

Po co przeprowadzać badania prenatalne?

Tyle tych badań! Przecież moje dziecko już jest i na pewno je urodzę. Po co mi pobierają krew? Po co robią USG? Trzy razy podczas ciąży! A może to dziecku zaszkodzi?

Nie, nie zaszkodzi. A nie robić sobie badań w ciąży to tak, jak nie pójść z dzieckiem na kontrolę do pediatry tylko dlatego, że "wygląda zdrowo, a w przychodni jeszcze coś złapie".

Wszystkie dzieci powinny być badane profilaktycznie - także przed urodzeniem. Po to, by upewnić się, że zdrowo rosną. Nie wolno czekać, aż ewentualne choroby same się ujawnią, bo wtedy może być już za późno na skuteczne leczenie.

Większość przyszłych matek nie potrzebuje tych najbardziej skomplikowanych, inwazyjnych badań prenatalnych - może spokojnie założyć, że dziecko jest zdrowe. Pod warunkiem jednak, że matka sama jest zdrowa i właściwie przygotowała się do ciąży:

* nie pali,

* wyleczyła wszystkie zakażenia (dróg moczowych, dróg rodnych) i nadżerki szyjki macicy,

właściwie się odżywia i przyjmuje witaminy, w tym bardzo ważny w profilaktyce wad cewy nerwowej i wrodzonych wad serca kwas foliowy,

* upewniła się, że nie grożą jej choroby niebezpieczne dla ciąży.

- 95 proc. przyczyn wcześniactwa w Polsce to niewyleczone u matek zakażenia, rzeżączka, grzybice pochwy, nadżerki, kłykciny kończyste, toksoplazmoza, różyczka, grypa, cytomegalia. Konsekwencją tego mogą być różne uszkodzenia mózgu u dzieci - mówi doc. Anna Dobrzańska z Centrum Zdrowia Dziecka.

Ryzyko ciężkich wad rozwojowych i poważnych chorób wrodzonych jest bardzo niewielkie: nie przekracza trzech procent, co oznacza, że 97 dzieci na 100 rodzi się zdrowych. A dzięki badaniom prenatalnym nawet dziecko "obciążone" ma szansę urodzić się prawie całkiem zdrowe albo uda się je wyleczyć (zrehabilitować) wkrótce po urodzeniu. Tak że nie będzie się różniło od swoich rówieśników.

Strach przed ukłuciem

Prenatalne badania inwazyjne, kiedy lekarz pobiera próbkę pochodzącą od płodu, nakłuwając powłoki brzuszne matki, macicę i otaczającą płód błonę owodni, robi się rzadko - tylko kobietom z grup ryzyka.
* Po pierwsze - kobietom z rodzin, w których były już przypadki urodzenia dzieci z chorobami genetycznymi. Inwazyjne badanie prenatalne pozwala wykryć nie tylko wady genetyczne, które często skazują dziecko na śmierć tuż po urodzeniu albo przed osiągnięciem dorosłości (np. dystrofia mięśniowa Duchenne'a czy mukowiscydoza, które prowadzą do śmierci przed dwudziestym rokiem życia), ale także wady powodujące ciężkie kalectwo (wrodzona wada cewy nerwowej mogąca np. prowadzić do całkowitego, nieodwracalnego paraliżu dolnej połowy ciała).

- Matka, która już urodziła chore dziecko, często obawia się, że znów dojdzie do tragedii. Badanie prenatalne pozwala jej upewnić się, że ta ciąża zakończy się szczęśliwie - mówi prof. Jacek Zaremba, kierownik Zakładu Genetyki Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie* Po drugie - kobietom, które decydują się na macierzyństwo po 35. roku życia.

Dziś już wiadomo: ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa albo inną ciężką wadą genetyczną rośnie z wiekiem matki. A dzieci z zespołem Downa nie tylko są mniej sprawne umysłowo od swoich zdrowych rówieśników, częściej niż inne miewają też np. kłopoty z sercem. Nie sposób im pomóc, jeśli przyjdą na świat w małym szpitalu, nie przygotowanym do skomplikowanych operacji.

Wczesna, prenatalna diagnoza daje rodzicom szansę na przygotowanie się na przyjście na świat takiego dziecka albo - jeśli nie czują się na siłach, by bardzo ciężko upośledzonemu dziecku zapewnić opiekę - na decyzję o przerwaniu ciąży.

Tylko u 3 do 4 proc. kobiet z grupy ryzyka rozpoznaje się wadę płodu. Reszta, czyli ponad 96 proc., dowiaduje się, że płód jest zdrowy.

Mieszkanko na miarę

Kiedyś dużo częściej niż dziś rodziły się dzieci z trudnymi do leczenia zniekształceniami ciała. Co było najczęściej wynikiem nieprawidłowej pracy nerek, które produkują zbyt mało wód płodowych i dziecko po prostu nie ma miejsca, by "rozprostować kości".

- Dziś - jeśli tylko nie zaniedba się badań prenatalnych - lekarz może to wykryć dzięki USG na tyle wcześnie, by uzupełnić niedostatek wód płodowych i nie dopuścić do powstania trwałych przykurczy. - Niezależnie od tego takiemu dziecku po urodzeniu koniecznie trzeba zbadać nerki - mówi doc. Anna Dobrzańska.

Wód płodowych powinno być ok. 1,5-2 litrów. Jeśli jest ich za dużo, też niedobrze. Może to świadczyć o nieprawidłowościach w przewodzie pokarmowym dziecka - np. o zarośnięciu przełyku lub dwunastnicy. - Dziecko z nierozpoznaną wadą może zachłysnąć się pierwszym łykiem mleka, a w konsekwencji dostać zapalenia płuc, a nawet się udusić - wyjaśnia doc. Dobrzańska. Takie dzieci umiemy dziś operować już wkrótce po urodzeniu. Trzeba je jednak dobrze przygotować. W żadnym wypadku nie wolno karmić ich piersią ani z butelki, tylko dożylnie.

Patrz w serce

Dawniej czujność rodziców i lekarzy wzrastała, kiedy w pierwszych miesiącach życia niemowlę nie przybierało na wadze, rozwijało się gorzej niż rówieśnicy. Co może być przyczyną? Serce? Nerki? Płuca?

Najczęstszą wadą narządów wewnętrznych jest wada serca. Lekarz położnik powinien obejrzeć serce płodu podczas badania USG wykonywanego około dwudziestego tygodnia ciąży. Jeśli ma wątpliwości, czy jest ono zdrowe, powinien skierować matkę na badanie echokardiograficzne, wykonywane przez kardiologa dziecięcego. - Wady serca stosunkowo najtrudniej wykryć w badaniu USG - zaznacza dr Joanna Dangel z Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. - Ale np. we Francji ponad 70 proc. noworodków operuje się na podstawie diagnostyki prenatalnej. Najważniejsze, by lekarz neonatolog niczego nie przegapił i nie wypisał dziecka z wadą serca do domu jako zdrowego - podkreśla dr Dangel.

Wszystkim dzieciom matek, które same mają wrodzoną wadę serca (zarówno operowaną, jak i nieoperowaną), kardiolog dziecięcy powinien zrobić - jeszcze przed urodzeniem - USG serca. Istnieje bowiem kilkakrotnie większe ryzyko, że odziedziczą wadę po matce. Najczęściej lubią się "powtarzać" wrodzone wady lewej połowy serca oraz zwężenie aorty, tzw. zespół Fallota, pojedyncza komora serca. - Od dwudziestu kilku lat potrafimy operować te wady. Pacjentki, u których kiedyś operowaliśmy wrodzone wady serca, wchodzą teraz w wiek rozrodczy. Musimy zatem dbać także o ich dzieci - mówi dr Dangel.

Echokardiografia serca płodu powinna być obowiązkowa także u kobiet chorych na cukrzycę, choroby reumatoidalne czy padaczkę, w rodzinach których występowały takie genetycznie uwarunkowane choroby jak zespół Turnera, dystrofia mięśniowa Duchenne'a czy zespół Noonan. U nich wzrasta bowiem ryzyko, że noszone pod sercem dziecko będzie mieć wadę serca.

Nerki pod lupą

Bardzo wiele dzieci trafia do szpitala, gdy pojawiają się objawy zakażenia dróg moczowych: gorączka, bóle brzucha, zaburzenia oddawania moczu. Dopiero po dokładnych badaniach okazuje się, że przyczyną tych zakażeń są wrodzone wady rozwojowe dróg moczowych, najczęściej prowadzące do wodonercza. Przy wodonerczu albo odpływ moczu z miedniczki nerkowej jest utrudniony lub zablokowany (np. z powodu kamienia, zwężenia moczowodu, nieprawidłowego przebiegu naczyń), albo (z powodu nieprawidłowego ujścia moczowodów do pęcherza moczowego) mocz cofa się z pęcherza do miedniczki przy każdym siusianiu. Rozpychana przez mocz miedniczka powiększa się, a długotrwały ucisk na miąższ nerki może doprowadzić do jej niewydolności i całkowitego zniszczenia.

- Dziś coraz częściej wodonercze wykrywa się już u płodu w czasie badania USG - mówi prof. Czesław Szymkiewicz, kierownik Kliniki Urologii w Centrum Zdrowia Dziecka. To umożliwia szybką operację - jeśli to konieczne - albo roztoczenie nad dzieckiem fachowej opieki. Można uniknąć ciężkich zakażeń, leżenia w szpitalu, antybiotyków, i ocalić wiele nerek.

Inną ciężką wadą rozwojową układu moczowego (występującą tylko u chłopców) są tzw. zastawki cewki tylnej. Nieprawidłowe fałdy w cewce moczowej (zastawki) utrudniają odpływ moczu z pęcherza moczowego. W rezultacie dochodzi do ciężkiego uszkodzenia nerek, niekiedy już w okresie życia płodowego.

Jeszcze w latach 60. co czwarte dziecko z ciężką postacią tej wady umierało bezpośrednio po porodzie lub w pierwszych miesiącach życia z powodu pogłębiającej się niewydolności nerek. - Dziś wadę tę można wykryć dzięki USG już we wczesnym okresie ciąży. Można też nakłuć pęcherz moczowy płodu w łonie matki i wprowadzić do niego cewnik, który umożliwi stały odpływ moczu z pęcherza do płynu owodniowego - wyjaśnia prof. Szymkiewicz. To zabezpiecza nerki przed uszkodzeniem. A kiedy dziecko się urodzi, przeprowadza się zabieg likwidujący zastawki - przyczynę choroby.

Żeby mogło odetchnąć pełną piersią

Kiedyś bywało, że dziecko długo chorowało na płuca i oskrzela i nikt nie wiedział dlaczego. Dostawało tony antybiotyków. Wielokrotnie leżało w szpitalu. I nic. Zanim lekarzom udało się odkryć, że przyczyną jest wrodzona wada oskrzeli, płuco mogło już być całkowicie zniszczone.

Dziś wady układu oddechowego można wykryć w łonie matki - za pomocą USG. - Wczesna operacja polega na wycięciu zmienionego fragmentu płuca i oskrzeli. Taki zabieg pozwala w przyszłości uniknąć wielu ciężkich powikłań - wyjaśnia dr Joanna Dangel.

Tak samo dzieci z przepukliną przeponową (wadą polegającą na niecałkowitym oddzieleniu jamy brzusznej od klatki piersiowej) - nie miały praktycznie żadnych szans na przeżycie. Przychodziły bowiem na świat z niedorozwiniętymi płucami i sercem. Powodem niedorozwoju była "dziura" w przeponie - przez nią jelita, żołądek, a niekiedy także inne narządy wewnętrzne przesuwały się do klatki piersiowej i nie pozwalały odpowiednio rozwinąć się płucom i sercu.

Dziś takie dzieci próbuje się ratować. Trzeba tylko zawczasu wiedzieć, że w przeponie są ubytki. - Poród przeprowadzony w ośrodku, który ma możliwość intensywnej terapii, wyposażony jest np. w respirator, i wczesna operacja często pozwalają uratować dziecko. Choć jest to wada bardzo trudna do leczenia - mówi dr Dangel. W innych krajach wady przepony próbuje się leczyć operacyjnie już w łonie matki, ale takie operacje nadal są rzadkością.

Chłopczyk czy dziewczynka

Jedną z częstszych wad rozwojowych zewnętrznych narządów płciowych jest tzw. obojnactwo rzekome żeńskie. Jego przyczyną jest nieprawidłowa czynność kory nadnerczy płodu. Produkują one u dziewczynek nadmierne ilości męskich hormonów. Dlatego po urodzeniu zewnętrzne narządy płciowe dziewczynki przypominają zewnętrzne narządy płciowe chłopca.

Dziś już można temu zapobiec. Kobiety, u których w rodzinie zdarzały się przypadki wrodzonego przerostu kory nadnerczy, już na początku ciąży powinny poddać się badaniom. Określenie płci płodu (badanie polega na analizie chromosomów w próbce komórek płodu) i poziomu hormonów kory nadnerczy u matki pozwala bardzo wcześnie, bo już między 6-8 tygodniem ciąży rozpocząć odpowiednie leczenie.

Matce podaje się leki hormonalne, dzięki czemu płód w jej łonie może rozwijać się prawidłowo. Dziecko ma szansę urodzić się całkiem zdrowe albo tylko z niewielką wadą zewnętrznych narządów płciowych.

Inny problem to zespół Turnera. Dziewczynki z tą chorobą rodzą się tylko z jednym chromosomem X, podczas gdy prawidłowo powinny mieć dwa. Skutkiem jest nie tylko niski wzrost (ok. 130-140 cm), ale także wady serca i nerek oraz niedorozwój narządów płciowych. Niedobory hormonów płciowych powodują, że dziewczynki z tą wadą nie zaczynają miesiączkować i są bezpłodne.

Niestety, nie zawsze objawy są widoczne już po urodzeniu. Jedna trzecia wad rozpoznawana jest w dzieciństwie z powodu niskiego wzrostu. A aż jedna trzecia dopiero w okresie dojrzewania - z powodu braku miesiączki. Tymczasem tę wadę można podejrzewać już w okresie ciąży - na podstawie pewnych objawów widocznych w USG (np. pogrubiały fałd skóry na karku) i potwierdzić badaniem chromosomalnym (określenie kariotypu). Właściwa diagnoza pozwala na zmniejszenie do minimum skutków niedoborów hormonalnych, tak aby umożliwić jak najbardziej prawidłowy rozwój. Można uzupełniać u tych dzieci hormon wzrostu w dzieciństwie, a hormony płciowe od okresu pokwitania.

By się mogło urodzić

Dawniej dzieci z ciężkim wodogłowiem nie mogły przyjść na świat siłami natury i umierały przy porodzie. Przy ciężkim, bardzo przedłużającym się porodzie często umierała też matka. Wrodzone wodogłowie to wada, w której płyn wytwarzany przez splot naczyń w komorach mózgu nie może się przemieszczać do innych przestrzeni i rozdyma komory mózgu. A ponieważ czaszka ma określoną pojemność, ucisk od wewnątrz niszczy tkankę mózgową.

Wodogłowie można rozpoznać badaniem USG. Wtedy wiadomo, że poród musi się odbyć cesarskim cięciem i zaraz potem trzeba jak najszybciej zmniejszyć ciśnienie wewnątrz czaszki, a nadmiar płynu z mózgu skierować do przedsionka serca albo do jamy otrzewnej. Możliwe jest też wykonanie takiego zabiegu jeszcze w łonie matki. Wtedy delikatna tkanka mózgu ma szansę na prawidłowy, niemal niezakłócony rozwój, a dziecko - na normalne życie.

Dobrze mieć bliźniaka

W pokoleniu naszych rodziców czy dziadków bliźnięta jednojajowe (te identyczne) należą do wyjątków. Co innego w pokoleniu dzisiejszych trzydziestolatków. Bo od trzydziestu kilku lat przeżywa więcej bliźniąt niż dawniej. Nadal jednak ciąża mnoga jednojajowa to ciąża większego ryzyka. U takich bliźniaków może występować tzw. zespół podkradania. Ma to miejsce wtedy, gdy istnieją w łożysku nieprawidłowe połączenia naczyniowe (tętnicze lub żylne) między jednym a drugim bliźniakiem. Wtedy jeden drugiemu może zabierać krew, przez to ten drugi gorzej i wolniej się rozwija. W skrajnych przypadkach może obumrzeć. Ten większy zaś może mieć niewydolność krążenia, bo jego serce cały czas pompuje nadmiar krwi.

Dziś najczęściej już od pierwszego USG wiadomo, ile jest płodów. Matka bliźniąt jest pod szczególną opieką lekarską. Powinna przynajmniej raz na miesiąc pokazać się u lekarza, a jeśli czuje nieprawidłowe (za słabe lub za mocne) ruchy płodu - nawet częściej.

Lekarz powinien badać stan zdrowia dzieci, zanim się urodzą - co miesiąc.

Konflikt plusa i minusa

Problem pojawia się w drugiej i kolejnych ciążach, jeśli matka ma ujemny czynnik Rh, a kolejne dziecko w jej łonie odziedziczyło po ojcu dodatni. Przeciwciała matki przedostają się w czasie ciąży przez łożysko, atakują krwinki płodu i niszczą je. Konflikt serologiczny budzi obawy, że drugie dziecko jeszcze w macicy dotknie anemia, a także że urodzi się z uszkodzeniami mózgu, nerek i innych narządów. Lekarze, o ile stwierdzą, że istnieje ryzyko (do tego wystarczy badanie krwi matki) albo ostatecznie się upewnią o jego istnieniu (za pomocą kordocentezy - pobrania próbki krwi płodu z żyły pępowinowej pod kontrolą USG) - mogą przeprowadzić jeszcze w łonie matki transfuzję dopłodową. Krew płodu wywołującą konflikt zastępuje się krwią o tej samej grupie, ale z ujemnym (tak jak u matki) czynnikiem Rh. To pozwala bezpiecznie donosić ciążę.

Ryzyko konfliktu serologicznego można zminimalizować, jeśli kobiecie po porodzie lub zabiegach interwencyjnych poda się odpowiednią dawkę immunoglobulin neutralizujących szkodliwe przeciwciała. Jest to całkowicie bezpieczne dla matki, a pozwala z większą ufnością oczekiwać kolejnej ciąży. Ultrasonografia (USG)

- Nie ma żadnej pracy naukowej, która by stwierdzała, że badania USG są szkodliwe dla płodu - mówi dr Joanna Dangel, kardiolog dziecięcy z Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, od dziesięciu lat zajmująca się prenatalną diagnostyką kardiologiczną.

Badanie USG pozwala lekarzowi obejrzeć dziecko, kiedy od poczęcia minęło zaledwie dziesięć tygodni. To także dlatego dzieci leczy się dziś szybciej i skuteczniej niż kiedyś.

Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, USG wykonuje się:

* ok. 10. tyg. ciąży - by przekonać się o jej istnieniu i stwierdzić, czy jest pojedyncza czy mnoga,

* między 18.-20. tyg. - bada się stan i ułożenie łożyska (przodujące grozi powikłaniami i wyklucza poród siłami natury, nisko schodzące wymaga starannego i częstszego niż normalnie monitorowania przebiegu ciąży) i rozwój dziecka (głowa, kręgosłup, klatka piersiowa, serce, przepona, żołądek, nerki, pęcherz moczowy, nogi, palce). W tym czasie jest to widoczne najlepiej. Już wtedy można też stwierdzić takie wady jak np. rozszczep wargi i podniebienia.

* ok. 28. tyg. - porównuje się wyniki drugiego badania, sprawdza, czy dziecko prawidłowo rośnie.

* w 38. tyg. (ewentualnie) - sprawdza się ułożenie płodu i planuje poród (siłami natury albo za pomocą cesarskiego cięcia).


Ochrona Prawna


Zjazdy i seminaria