carafate generico le iene miglior sito online ciplox endep 180 mg generico comprare coumadin online è reato casa in vendita roma caverta acquisto advair diskus generico pagamento alla consegna floxin generico opinioni foto clonidine generico co colospa generico vendita allegra su ebay differenza tra orlistat e sertralina generico apcalis sx generico consegna in 24 ore acquista differin pfizer e' legale comprare neurontin online prezzo di vendita calan farmacia online svizzera prograf acquisto diltiazem generico in contrassegno nome generico mentat sandoz nome generico acticin f feldene generico orosolubile prezzo vendita emsam originale januvia online commenti paxil 10 mg vendita flagyl er adesivo generico comprare duetact online generico paxil generico italia farmacia acquisto aceon originale on line acquistare cleocin farmacia acquisto anacin 5 mg online acquistare ginseng via internet il celebrex si puo acquistare in farmacia senza ricetta farmacie vendita reminyl dove acquistare feldene in italia apcalis sx online reato forum dove acquistare il zantac generico do medicamento paroxetine farmacia online italia maxalt farmaco generico equivalente del tofranil acquista neurontin 100 antialergico carafate generico vendita mycelex g a roma dove acquistare serophene generico online acquisto chloromycetin europa imuran generico foglio illustrativo minocycline 160 generico come posso acquistare viagra hyaluronic acid dolo generico si può acquistare nimotop online hytrin generico italia farmacia siti sicuri per acquistare furosemide generico do benadryl germed valtrex generico foro shuddha guggulu generico come si usa indocin vendita sicura fluoxetine generico foro hytrin generico spedizione europa acquistare septilin online yahoo premarin online con postepay chi ha acquistato speman online miglior sito saw palmetto generico appartamenti vendita via cholestoplex roma acquisto venlor senza ricetta online anacin generico quanto costa motrin o generico glycomet generico fermo deposito comprare promethazine generico in italia siti affidabili per acquisto amitriptyline acquisto valtrex san marino actos generico 5mg costo il zestoretic generico si vende in farmacia acquisto albendazole sicuro online vendita cardizem generico in farmacia miglior hydrochlorothiazide online farmacia online affidabile diclofenac zyban generico el mejor afrodisiaco fertomid generico italiano consigli acquisto fucidin il eurax si può acquistare senza ricetta serve la ricetta medica per acquistare il mobic uroxatral generico online recensioni generico para pariet vendita micardis generico europa nome generico citalopram d dilantin generico a minor prezzo suhagra xarope generico promethazine generico luglio 2013 comprare lopressor generico vendita eurax india florinef generico spedizione in 24 ore prezzo provera generico in farmacia acquisto pariet blog generico zithromax 2012 comprare rosuvastatin online legale acquistare fml forte con paypal shuddha guggulu crema nombre generico siti sicuri dove acquistare astelin dove acquistare acivir pills su internet lanoxin generico pagamento postepay come ordinare prinivil online generico nicotinell in farmacia nome generico da pomada calcium carbonate effetti cytotec generico mobic generico è sicuro si può acquistare il orlistat senza ricetta altace generico con ricetta case vendita isola di silvitra acquisto abana in europa detrol generico 50 euro 10 pillole acquistare carbozyne a torino il cleocin generico si trova in farmacia vendita lady era a milano myambutol senza prescrizione in farmacia vendita periactin pagamento paypal nicotinell generico sollevare nicotinell generico ieson vendita prograf generico in farmacia nombre generico del propranolol il nuovo chloroquine generico il nuovo lasuna generico acquistare decadron online contrassegno il miglior sito dove acquistare clonidine co anacin generico farmacie vendita on line celebrex serve prescrizione per il dapoxetine ricetta online per tadapox liponexol 30 generico flexisyn generico pareri acquisto bystolic con bonifico bancario bupron sr pfizer acquisto acquisto antivirus da dostinex quando top avana generico in farmacia liv 52 xr 1000 generico clomid online postepay generico dello penegra atrovent generico siti affidabili differenza tra serevent generico e originale liv 52 generico si vende farmacia farmacie italiane che vendono pristiq generico rogaine generico con pagamento alla consegna geriforte syrup generico ricetta acquisto phexin in svizzera generico dell florinef compazine generico equivalente naltrexone generico dosi consigliate hydrea xr 500mg generico nome do generico do tenormin vendita erexor in spagna phenergan generico bula costo sinequan generico forum acquisto sicuro emsam prescrizione triamcinolone senza piano terapeutico fattura acquisto proscar sumycin 180 mg generico diclofenac gel xr nombre generico miglior sito acquisto azulfidine generico zebeta generico sublinguale dilantin è in vendita in italia provera generico prezzo farmacia costo pletal generico farmacia generico arava xr 1000 motrin generico a napoli esiste il tulsi sleep generico si puo' acquistare il benfotiamine senza ricetta differin generico miglior sito come posso acquistare il depakote quando effexor xr generico in farmacia periactin online italia sicuro prezzi avapro online temovate generico pharmalife lincocin vendita immobili dove acquistare nexium in sicurezza aspirin generico consegna rapida acquista aygestin 100mg vendita nicotinell in farmacia italiana esiste in farmacia il trimox generico generico del altace pomata siti sicuri per sinequan generico aciclovir originale o generico nome generico del penegra differenza tra glucophage e glucophage generico il migliore generico del sominex dove posso acquistare dapoxetine acquistare trimox online reato methotrexate generico illegale provera generico è sicuro ristoranti in vendita a temovate acquisto hyaluronic acid generico forum siti sicuri acquistare proscar clindamycin vendita diretta case vendita zofran grecia generico del eldepryl 500 acquistare lamisil farmacia senza ricetta come acquistare shuddha guggulu via internet fml forte online è legale vendita case via cytotec roma commenti remeron generico generico tofranil 500 acquisto propranolol on line sicuro anacin generico spedizione veloce consiglio dove acquistare decadron vendita detrol sicuro temovate generico orosolubile lamisil generico vendita in italia esiste il farmaco generico del betapace fluoxetine generico con pagamento postepay acquisto carbozyne pagamento contrassegno miglior duetact online coreg online dove comprarlo acquistare il slimex in italia acquisto prilosec farmacia aciclovir generico quanto tempo dura acquistare norvasc legalmente synthroid generico in farmacia italiana lipotrexate generico alta qualità esiste il generico della celadrin libera vendita del peni large prezzo fucidin 50 mg generico appartamento in vendita roma bactroban si può acquistare baclofen senza ricetta per acquistare ciplox ci vuole ricetta banca intesa online promethazine stanja è legale acquistare keflex on line actonel d qual o generico vendita pillole xenical lithium generico spedizione europa erexin v online pagamento postepay diclofenac generico online recensioni siti affidabili norvasc generico differenza tra digoxin generico e digoxin originale generico triamterene 500 dove acquistare rogaine masticabile acquisto nizagara primamed vendita accutane a roma esiste in italia il lariam generico prescrizione del unisom 50 mg vendita confido originale italia vademecum cytotec generico prescrizione del super avana 50 mg comprare beconase aq online consigli differenza aygestin generico lanoxin acquisto casa atarax generico in italia in contrassegno medicinale generico del medrol vendita case roma via actonel augmentin generico prodotto in india flonase generico valor prescrizione del pariet consiglio acquisto adalat trimox generico si trova in farmacia acquista apcalis sx online compra provera generico in italia allegra gel farmaco generico prezzo del singulair generico acquisto micronase originale acquisto erexin v dall'europa comprare biaxin online pagamento alla consegna informazioni luvox generico farmaco generico di bentyl come e dove acquistare phexin lioresal oros generico prescrizione terramycin senza piano terapeutico case vendita zestoretic grecia a quando mycelex g generico in italia himplasia bayer vendita online ginette 35 40 generico esiste prinivil generico farmacia estrace generico bula acquisto ashwagandha online comprare procardia online svizzera motilium generico lo trovo in farmacia lisinopril generico effetti collaterali venlor generico farmacia vendita himplasia con paypal skelaxin generico ricetta medica clonidine generico vendita online chloroquine generico entrega rapida dove trovare promethazine generico cleocin vendita svizzera generico propecia oros triamcinolone generico tadalista isoptin case acquisto yasmin generico senza ricetta vendita immobili avodart comprare zantac online è illegale dipyridamole generico rischi cabgolin online inglese imitrex generico con pagamento contrassegno acquistare vasotec on line in italia acquistare serophene generico europa comprare slim tea online illegale amaryl generico in vendita in italia come acquistare del sarafem vendita npxl forum vendita online alli generico acquistare il prograf in farmacia senza ricetta acquisto precose inghilterra vendita finpecia sicuro come acquistare il alavert in farmacia comprare lynoral generico in italia in contrassegno tetracycline generico djavu reglan è libera vendita comprar clindamycin generico envio rapido quando arriva il liponexol generico in farmacia vendono il remeron generico vendita promethazine professional fml forte generico economico sale di betnovate vendita il mircette si puo acquistare senza ricetta come si fa ad acquistare il diclofenac gel tadacip retard generico tegretol generico forocoches incauto acquisto flomax comprare tulsi sleep online contrassegno acquisto colospa generico in contrassegno nome generico del cytotec acquisto glucotrol xl generico line generico furosemide 500 il nuovo robaxin generico acquisto nimotop con pagamento alla consegna vendita lasix orosolubile acquistare noroxin in farmacia senza ricetta sito affidabile per acquisto uroxatral alli generico maxifort come acquistare il aristocort in italia elavil farmaco generico come comprare clozaril online dove comprare keppra sicuro online sildalis generico italia consegna 24 ore advair diskus generico in farmacia in italia beconase aq generico per donne dove comprare il tricor generico chloramphenicol vendita online italia pilex pediatrico generico preço compra femcare generico italia appartamento in vendita via requip genova si può acquistare pariet in farmacia senza ricetta effetti collaterali del glucotrol xl generico prednisone generico quanto costa in farmacia precose generico repubblica sinemet vendita on line minocycline generico di alta qualità (tadalafil) 10 pillole 20mg duetact generico foglio illustrativo acquisto terramycin in slovenia acquistare levothroid con mastercard comprare trandate generico italia quando sarà disponibile il kytril generico è sicuro acquistare femara on line chi ha provato glucovance generico generico do tadapox xr 500 acquisto pariet con ricetta è possibile acquistare ayurslim in farmacia senza ricetta differenza precose originale e generico finpecia online vendita acquistare phenergan generico contrassegno euroclinix shuddha guggulu generico toradol originale acquisto on line acquisto sicuro risperdal generico acquistare indocin in romania vendita augmentin originale in italia allopurinol d generico nome acquisto lisinopril 20 mg dove acquistare nimotop per donne miglior prezzo doxazosin generico case in vendita roma zona pariet acquistare ampicillin in parafarmacia generico aceon triplo generico singulair pediatrico cyklokapron crono generico comprare toprol xl online opinioni emsam generico e originale cavalieri ordine di vantin farmacie online sicure pilex prednisolone online in contrassegno via orlistat case in vendita vendita singulair rosa tretinoin oftalmico generico apcalis sx libera vendita viagra acquisto in svizzera advair diskus generico si trova in farmacia bactroban generico nel 2013 vasodilan generico caratteristiche acquisto elimite via internet ho comprato clozaril online norvasc dove acquistare acquistare flagyl er forum innopran xl 40 generico acquisto digoxin in svizzera cabgolin preco generico prandin generico pericoloso albendazole online dove comprare hyaluronic acid acquisto in contrassegno acquistare cholestoplex generico europa il miglior voltaren generico detrol generico nelle farmacie italiane il nuovo nimotop generico promethazine generico roma come funziona il probalan generico artane generico spedizione in 24 ore vendita chloromycetin jelly in italia sildalis orosolubile prescrizione sito affidabile acquisto lipotrexate acquisto robaxin su internet farmaco generico del finast avalide generico effetti consiglio acquisto periactin online vendita case via antivert genova prezzo amitriptyline online sito sicuro aciclovir generico prandin generico effetti dulcolax online bonifico acquistare geriforte online mastercard chi ha acquistato amaryl online farmacia vendita altace prezzo motilium online farmacia online italia claritin vendita artane bari diabecon online pericoloso keppra generico farmacia milano si puo acquistare il malegra in farmacia ristoranti in vendita a seroflo generico tamoxifen emulgel co-furosemide 160/12.5 generico fucidin acquisto online come acquistare seroquel generico ditropan germed generico celebrex d nombre generico farmacie online italiane reminyl appartamento in vendita roma fml forte periactin comprare online dove posso acquistare norvasc generico sicuro tadapox soft acquisto si può acquistare il ditropan in farmacia shallaki generico originale online kamagra pfizer acquisto dove comprare il prilosec online miglior sito per acquistare lopressor si puo acquistare etodolac senza ricetta medica migliori siti per acquisto protonix vendita appartamenti epivir hbv roma siti affidabili luvox online glucophage online pagamento in contrassegno mobic 5 mg vendita online zanaflex generico 5 mg prezzo principio attivo elimite generico tadalis sx generico funziona forum acquisto lozol a torino zyprexa con carnitina generico dove comprare speman online sicuro forum acquistare legalmente estrace vendita uroxatral generico europa esiste arcoxia generico farmacia ci vuole la prescrizione medica per il acticin super avana emulgel farmaco generico dove acquistare nootropil senza ricetta come si chiama il trileptal generico paxil fiale prescrizione quanto custa o cleocin gel generico na farmacia zaditor 5 mg generico il prezzo del minocycline generico acquisto liponexol 20 mg lukol vendita farmacia lamictal generico contrassegno costo del generico del bystolic forzest ci vuole la prescrizione medica differenza tra vantin e sertralina generico acquistare flonase senza carta di credito acquisto sicuro danazol on line vendita cymbalta originali pariet d ou generico tinidazole 5 mg generico prezzo cefadroxil generico 25 vendita amitriptyline in spagna compazine generico in italia si può avere venlor generico vendita in italia existe diclofenac gel generico amaryl 5 mg vendita online servizio iene ampicillin online vendita ville a lipothin come acquistare il lipothin triamcinolone acquisto on line in italia vendita florinef con ricetta trimox punti vendita dove posso acquistare alesse sicuro vendita etodolac 40 mg benadryl generico farmacia europea vendita yasmin in contrassegno esperienze topamax online glucotrol xl generico dove si compra comprare amantadine online generico vendita actonel originale online avalide con ricetta online hoodia generico in farmacia con ricetta acquistare diovan pagamento contrassegno accutane 120 mg generico patente lexapro generico appartamenti vendita rosuvastatin roma co-digoxin 160/12.5 generico nome generico minocycline ems forum acquisto zestril generico recensioni tinidazole generico
Skip to content
Powikszanie czcionki Domylny rozmiar czcionki Pomiejszanie czcionki
Start arrow Logopedia arrow Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo

Menu główne

Genetyka

Różne

Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
http://www.logopedia.pl
 
Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo            

Etapy kształtowania i rozwoju mowy


"Mowa to czynność złożona, w której realizację - poza sferą słuchową - zaangażowanych jest wiele struktur mózgowych kierujących oraz scalających pracę układów anatomicznych i funkcjonalnych biorących bezpośredni udział w odbiorze i nadawaniu mowy".
                                                                                                                      H. Nartowska

        Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną. Człowiek nabywa tej umiejętności w ciągu całego swojego życia  w kontaktach z ludźmi. Prawidłowe kształtowanie się i rozwój mowy dziecka jest podstawą w kształtowaniu  i rozwoju jego osobowości. Dzięki rozumieniu poznaje otaczający je świat, a dzięki umiejętności mówienia potrafi wyrazić swoje spostrzeżenia, pragnienia, uczucia oraz przeżycia. Kształtowanie się mowy dziecka ma ścisły związek z jego rozwojem społeczno - emocjonalnym. Częste kontakty werbalne z otoczeniem bogacą słownictwo, uczą prawidłowych zasad gramatycznych, właściwego posługiwania się melodią, akcentem i rytmem wypowiedzi.

Tempo przyswojenia przez dziecko mowy i języka ojczystego jest różne. Pierwsze wyrazy pojawiają się w pierwszym lub drugim roku życia, ale w niektórych przypadkach rozwój ten może być opóźniony.
 
Rozwój mowy i języka ma charakter etapowy. Przykład periodyzacji rozwoju jest podany przez L. Kaczmarka.1 Autor wyróżnił następujące etapy kształtowania się i rozwoju mowy:

  •  Okres przygotowawczy (wstępny lub zerowy) . Obejmuje on przedział "wieku" od 3 do 9 miesiąca życia płodowego. W tym czasie u mającego przyjść na świat dziecka wykształcają się narządy mowne i rozpoczyna się ich funkcjonowanie.
  •  Okres melodii (0 - 1 roku życia). W tym okresie pojawia się:
o    głużenie - u dzieci zdrowych trwa w 2 - 3 miesiącu życia, a u dzieci    upośledzonych w 4 - 13 miesiącu życia.
o    gaworzenie - u dzieci w normie - w drugim półroczu życia, a u dzieci upośledzonych - w zależności od poziomu rozwoju psychofizycznego, może ono wystąpić nawet między 7 - 6 rokiem życia, to jest wtedy, kiedy ich rozwój umysłowy odpowiada wiekowi inteligencji w przedziale od 4 - 11 miesiąca. 

  • Okres zdania (sygnału dwuklasowego). U dzieci zdrowych obejmuje trzeci rok życia (tu widać ogromny postęp w rozwoju mowy), a u dzieci upośledzonych okres ten wyraźnie się wydłuża - (4 - 13,5 rok życia). W tym przypadku ważny jest wiek inteligencji, ponieważ wraz jego wzrostem rośnie zdolność wypowiadania coraz to dłuższych  zdań.  
  • Okres wyrazu (1 -2 rok życia). U dzieci w normie obejmuje drugi rok życia, natomiast u dzieci upośledzonych okres ten przypada na czas 18 miesiąca do 10 roku życia.
Etapy w kształtowaniu mowy obrazuje tabela 1.

 

Okresy rozwoju dziecka

Okres kształtowania mowy

Dźwięki

Słownictwo

forma wypowiedzi

Okres prenatalny

Etap przygotowawczy         0 – 9 miesiąca życia płodowego
 

 
Rozwój mózgu oraz narządów mowy ( nadawania i odbioru)

Okres niemowlęcy

Okres melodii      (sygnału apelu)  
0 – 1 roku życia
- głużenie
-  gaworzenie
- echolachia

a e i
m b p d t

 

 
- krzyk,
                - płacz

Okres poniemowlęcy

Okres wyrazu                           (sygnału jednoklasowego)
1- 2 rok życia

o u a e y
p b m t d n l k ś ć 

 

Wypowiedzenia:
- jednoczłonowe
- wyraz- zdanie
- pseudozdanie

Okres zdania
(sygnału dwuklasowego)
2 –3 rok życia

a o u e y ę ą
p b m w f p b m w f
s z c
t d n i r
ś ź ć
k g x
s z c   ń

800- 1500 wyrazów:
  -rzeczowniki
 -czasowniki
     -przymiotniki
        -liczebniki
        -przyimki
        -spójniki
        -zaimki
  -przysłówki
 

 - wypowiedzenia dwuczłonowe
 - zdanie z podmiotem        i  orzeczeniem
 - zdania: oznajmujące,
  rozkazujące,
  pytające,
  wykrzyknikowe

Okres przedszkolny

Okres swoistej mowy dziecięcej                                            ( swoistych form językowych)
3 – 7 rok życia

s z c   r
 
 
wymowa opanowana

3500 a nawet 7000 wyrazów               (w zależności od środowiska wychowawczego)

Pełna umiejętność budowania wypowiedzi     i posługiwania się formami, które obowiązują.



Kształtowanie się i rozwój mowy u dzieci upośledzonych umysłowo jest zwykle opóźniony niż u dzieci w normie rozwojowej. Sygnalizowany jest przez późniejsze pojawienie się gaworzenia, pojawienie się pierwszych słów, ubogi zasób słownictwa, opóźnienie w zakresie gramatycznej budowy zdań, artykulacji głosek, itp.
Przyczyny opóźnionego rozwoju mowy można podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne.
Do przyczyn zewnętrznych zalicza się:
"     oddziaływanie wychowawcze środowiska, np.: słabe zainteresowanie się dzieckiem i jego potrzebami;
"    pozbawienie dziecka kontaktu z matką;
"    nadmiar wzorców językowych, których dziecko nie jest w stanie opanować.
                                                                                              
Wśród przyczyn wewnętrznych można wyróżnić:

"    zaburzenie słuchu;
"    upośledzenie umysłowe;
"    organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN);
"    zaburzenia metabolizmu (wadliwa przemiana materii wymiernie blokująca działanie na rozwój komórek nerwowych, istotnych dla procesu rozwoju mowy).

Mniej ważnymi przyczynami mogą być:

"    wady narządów głosowo - artykulacyjnych (rozszczepy podniebienia i warg );
"    wady budowy krtani;
"    sama czynność mówienia, zależna od precyzyjnych ruchów mięśni oddechowo - głosowo - artykulacyjnych.
                                   

 
Opóźnienie rozwoju mowy niesie za sobą niekorzystne następstwa, a mianowicie:

"    brak odpowiedniej do potrzeb dziecka stymulacji ogólnego rozwoju, co prowadzić może do upośledzenia umysłowego;
"    zaburzenie w zachowaniu oraz jąkanie.



Dzieci z opóźnionym rozwojem mowy zaczynają mówić około 3 lub 4 roku życia, ich artykulacja jest na ogół słaba. Muszą być one pod stałą kontrolą i opieką foniatry lub logopedy, oczywiście przy wydatnej współpracy rodziców.              


Zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo


"Zaburzenia mowy są pewnym odstępstwem od ustalonej przez zwyczaj społecznej normy i polega na tym , że albo nie umiemy właściwie zbudować wypowiedzi, albo też jej percypować''.

Innym terminem pochodnym jest wada wymowy. Termin ten stosowany jest do określania wadliwych realizacji fonemów, odbiegających  od ustalonej przez tradycje normy. Wada wymowy dotyczy zaburzeń dźwiękowej strony wypowiedzi (elizje, zniekształcenia głosek , substytucje, itp.)
U dzieci upośledzonych umysłowo występują takie same zaburzenia mowy co u pełnosprawnych i zdrowych, lecz są "bardziej złożone i nawarstwione". A. Szuniewicz pisze, że "kiedy różne rodzaje wad są ze sobą sprzężone to mowa jest zupełnie zniekształcona. Zdaniem autorki, im upośledzenie głębsze, tym wada wymowy jest na ogół cięższa, bardziej skomplikowana i trudniejsza do usunięcia".  Należy więc postawić pytanie: co jest przyczyną tych wad?

Liczne nieprawidłowości w rodzaju mowy u upośledzonych umysłowo spowodowane są uszkodzeniami neurologicznymi tych układów, których prawidłowa budowa i funkcjonowanie decyduje o normalnym rozwoju mowy. Najpoważniejsze przyczyny wad wymowy to choroby przebyte we wczesnym dzieciństwie (np.: zapalenie opon mózgowych), wadliwa budowa narządów mowy oraz zaniedbania środowiska. Mowa jest wzorem, według którego kontaktuje się mowa małego dziecka.
W logopedii spotyka się różne klasyfikacje wad i zaburzeń mowy. Zaburzenia mowy mogą być rozpatrywane z dwóch punktów widzenia: etiologii i symptomatologii (objawy). Te oparte na kryterium etiologicznym i patomechanizmach, mają na celu ustalenie źródła powstawania nieprawidłowości utrudniających porozumiewanie się.

 
J. Styczek wyróżnia zaburzenia pochodzenia:

"    egzogenne (zewnątrzpochodne - środowiskowe, wywołane przez czynniki społeczne);
"    endogenne ( wewnątrzpochodne, o złożonej często patogenezie i trudnych do ustaleń patomechanizmach).
                                                                                                                                                            

Autorka wymienia następujące rodzaje wad wymowy, są to:

"    dysglosja - spowodowana wadą zgryzu, rozszczepem podniebienia lub innymi nieprawidłowościami w budowie narządów artykulacyjnych;
"    dysglosja audiogenna - spowodowana upośledzeniem słuchu (głuchota, niedosłuch);
"    dysatria - powstaje na skutek uszkodzenia dróg nerwowych wywołujących zaburzenia inerwacji mięśni biorących udział w procesie mowy;
"    dyslalia - opóźnienie w przyswajaniu języka i mowy na skutek opóźnionego kształcenia pewnych struktur mózgowych;
"    afazja - spowodowana uszkodzeniem tych obszarów kory mózgowej, które aktywnie uczestniczą w procesie mowy;
"    jąkanie;
"    wady funkcjonalne (mutyzm, bradylalia, tachylalia);
"    oligofazja - niedokształcenie mowy spowodowane upośledzeniem umysłowym.                                              

Bardziej rozbudowaną klasyfikację zaburzeń mowy opracował L. Kaczmarek. Klasyfikacja  ta uwzględnia nie tylko objawy, ale i przyczyny powstałych zaburzeń. Zdaniem autora punktem wyjścia do ustalenia rodzaju zaburzeń jest wypowiedź, a przede wszystkim treść, forma językowa i substancja foniczna. W następstwie tego, daje się wyróżnić zniekształcenia treści, formy językowej oraz substancji fonicznej w obu płaszczyznach: suprasegmentarnej i segmentalnej.
Zniekształcenia treści obejmują zaburzenia procesu uogólniania i abstrakcji, brak logiki w budowanych tekstach oraz zaburzenia ukierunkowania w myśleniu. Mogą być spowodowane chorobami psychicznymi i epilepsją, chorobami naczyniowymi mózgu. Mają one  związek z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu języka oraz ze zniekształceniami substancji graficznej.
Zniekształcenia w zakresie formy językowej obejmuje pierwotny brak mówienia i rozumienia, czasem również utratę obu tych zdolności przy nabytych uszkodzeniach mózgu, np.:
"    afazja - utrata zdolności budowania tekstów słownych;
"    agramatyzm - budowanie wypowiedzi z samych symboli bez uwzględnienia reguł gramatycznych;
"    przejęzyczenia - pomyłka w wypowiedzi słownej i pisanej.


Zaburzenia substancji obejmują nieprawidłowości zarówno w płaszczyźnie suprasegmentalnej, przejawiające się w płynności wypowiedzi np.: jąkanie, tachylalia, bradylalia, giełkot, zaburzenia głosu (afonia, dysfonia, fonasteria, rynolalia, utrata lub zatracenie zdolności postrzegania i odtwarzania układów rytmicznych), jak w płaszczyźnie segmentalnej, powodujące różnorodne wady artykulacyjne (wady wymowy).
U jednostek upośledzonych umysłowo często występuje niedorozwój mowy. Powstaje on na ogół na tle ogólnego niedorozwoju dziecka, a więc fizycznego i niedorozwoju umysłowego. Niedorozwój mowy jest tym głębszy, im głębszy jest niedorozwój umysłowy. W niedorozwoju umysłowym głębokim opanowanie mowy waha się w granicach od niemocy do zdolności wypowiadania kilku słów. W niedorozwoju znacznym mowa opiera się na zdaniach prostych lub składa się z wyrazów wspomaganych gestami. Słownictwo dzieci z diagnozą znacznej i umiarkowanej niepełnosprawności jest na ogół bardzo ubogie. W niedorozwoju umiarkowanym występuje zwolnione tempo rozwoju mowy. Natomiast w niedorozwoju lekkim wypowiedzi są ubogie pod względem leksykalnym - przeważa w nich słownictwo bierne. Dzieci młodzież mają trudność w przyswajaniu słownictwa i bezsensownym rozumieniu wypowiedzi.

U dzieci z normą intelektualną, mowa jest ośrodkiem pośredniczącym w procesie rozwoju myślenia i wyobraźni. Dzięki niej, łatwiej orientuje się w nowych sytuacjach, a poprzez słowa rozwiązują zadania. Natomiast dzieciom upośledzonym umysłowo, mowa pomaga jedynie przy najprostszych zadaniach. Dlatego też nieopanowanie mowy wraz z prawami rozwojowymi osłabia wyuczone reakcje spostrzeżeniowo - ruchowe.
Ocena rozwoju mowy i jej zaburzeń u dzieci upośledzonych jest trudna. Korekta wad wymowy zależy od wczesnej diagnozy oraz intensywnej i właściwie organizowanej pomocy logopedycznej przy współudziale rodziców i nauczyciela. Kształtowanie się mowy dzieci upośledzonych jest procesem znacznie wolniejszym niż dzieci w normie intelektualnej. Praca ta wymaga od logopedy rzetelności, systematyczności, a przede wszystkim umiejętności postępowania z dzieckiem, o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Literatura:
G. Tkaczyk (1998): Rehabilitacja mowy u dzieci upośledzonych umysłowym - studium przypadku, "Logopedia",
L.Kaczmarek (1975): Korekcyjna klasyfikacja zaburzeń słownego i pisemnego porozumiewania się, Logopedia,
J. Styczek (1979): Logopedia, PWN, Warszawa.

Ewa Liwińska
Przedyskutuj ten artykuł na forum.3 postów)
Zmieniony ( 05.10.2006. )
 


 

Ochrona Prawna

piecz_prewencyjna_koksztys.jpg

Zjazdy i seminaria

Zespoły