zetia 40 mg dose como comprar pariet com desconto ou trouver du levitra pas cher generic levitra safe levitra list of brand vs generic drug names how to by cialis professional online costco pharmacy trental price glucotrol xl without online pharmacy prescription can you get lioresal over the counter buy fluconazole online canada side effects of citalopram in women mircette medication where to buy 2012 pharmacys that accept echeck online pharmacy zyrtec generic arimidex in buy deltasone inhaler canada femara shipping overseas levitra super active prescription buy moduretic in ireland can you order flomax meclizine over the counter side effects without a script cheap compazine generic can i get plavix for free cilas orleans buying minomycin from canada no prescription brand advair diskus generic reviews buy trental drug benzac wash over counter how to get olanzapine drug missed metformin dose side effects olanzapine india buy hyzaar in ireland overnight antibiotics leukeran cats lymphoma zoloft no prescription needed generic effexor xr prices does accutane give permanent results retin a micro gel 0.1 reviews buy atacand no prescription fast delivery can you get samples viagra source naturals hyaluronic acid 100mg 60 tablets where purchase protonix what is augmentin made of amitriptyline without prescription canada flagyl buy no prescription triamcinolone hexacetonide half life cost of lexapro 10 mg at walgreens cystone max dose suppliers of tulasi in us what is voveran 50 used for pharmacies cefixime buy mg generic risperdal launch benadryl dose by weight chart janssen cilag sweden hydrochlorothiazide 12.5 mg rxlist generic lexapro 2011 forzest pills order toprol xl online omnicef buy canada to buy retin-a ge can you buy minipress in ireland order non generic viagra jelly ordering cardizem mexico nizoral reviews women what is lariam used for purchasing altace online buy isoniazid with visa generic non drowsy dramamine reglan on line no script zyrtec for sale usa fda pharmacy regulations is fucidin cream available over the counter should you take viagra for premature ejaculation what does bactroban treat hoodia seeds for sale silagra purchase olanzapine results forum flovent pills sweat reviews on buying accutane online best drugstore makeup brands for oily skin best price for celexa buy pariet online from mexico aciclovir generic for buy prednisone pills online levaquin prescription cost nymphomax online australia order diltiazem zyvox online usa purchase rythmol online no prescription delivery buy albendazole pharmacy hoodia tablets australia best otc diet pills 2013 procardia 10 mg for contractions canadian nexium online roacutan mexico where purchase femara trileptal where can i buy it buy famvir boots does seroquel 100 get you high what is allegra drug ciprobay 500 side effects buy risperdal pills online cialis and cold medicine kytril tablets for purchase endep discount medications tegretol retard spc ampicillin dicloxacillin tablets how to dose nolvadex for pct brand kamagra chewable buy combivent tablets uses india kytril price where can i buy elocon cream is there a generic for seroquel xr ampicillin not generic order arjuna online best generic cleocin gel review celexa generic vs brand name dostinex not generic buy v-gel pills online trazodone recommended dosage for sleep generic rumalaya overnite shipping bactrim porquinho da india meloxicam mobic tablets fast abilify delivery how to use cytotec pills best place to buy brand cialis in mexico micardis hct generic alternative soft gel capsule buy generic viagra top rated drugstore foundation where to buy haridra dulcolax paypal free coupon for kamagra oral jelly over the counter metronidazole antibiotic average cost of flagyl finasterida 5 mg order fucidin tablets purchase on line estrace lawsuit micardis 40 mg tabletas glycomet pharmacy coupons reviews on dulcolax tablets reglan for milk production reviews football stats uk urispas online bestellen kamagra fast discount code probalan uk online cipla medicine price list Purchase lipitor 10mg how to order va prescriptions online purchase procardia us online pharmacy no prescription metformin buy brand levitra from canada salbutamol guaifenesin ventolin expectorant nitroglycerin in croatia skelaxin 100 review discount canadian pharmacy clozaril meclizine where to purchase what does allegra mean in italian tenormin 25 mg where to buy in usa paroxetine uk sale canadian online pharmacy for wellbutrin sr depakote medication assistance generic revia uk paypal buy fluconazole 150mg price increase capoten where to buy cheap brand viagra can you buy albendazole online pharmacy effects of accutane after treatment hcl metformin online no prescription is coumadin available over the counter side effects of glucotrol xl 5 mg original myambutol online what works better than benadryl primatene mist for sale ovex mebendazole best sinemet prices cheap generic pamelor nortriptyline tricyclic gabapentin dose get high herbal water pills side effects order estrace in buy paroxetine from canada betnovate cream for sale rumalaya to buy from europe indian generics online rogaine 2 is generic venlor effective tadalis sx20 can you buy levitra plus in ireland viagra overnight buy aspirin online ireland getting fincar in australia what does lasix do to blood pressure paroxetine on line purchase venlor on line for sale no script buy venlor mexican pharmacies safe pregnancy after accutane what are the side effects of stopping paroxetine nymphomax visa what is viramune drugs cialis sublingual canada overnight delivery over counter torsemide where can i get januvia pills early signs of chlamydia in men keppra medication buy rosuvastatin in singapore buy albendazole tablets uk can you buy grifulvin v doctor dose free trial cialis without prescription generic aciclovir for sale on line yasmin pill for sale leukeran missed dose how to use zyrtec buy rumalaya pills what does provera do if you are pregnant shallaki order in the us buy venlor online over counter lioresal suhagra online in uk finpecia cheapest celebrex in spain best place to buy ortho tri-cyclen clomiphene citrate for men gynecomastia where to buy mentat in canada safely prednisone pills for sciatica cheapest viagra free shipping order non generic prednisolone mail order levothroid online pariet tablet 20 mg order levothroid overnight legal buy sinemet online canada beconase aq no prescription reviews where can i buy terbinafine tablets over the counter canada buy diflucan pharmacy online uk prescription buy levothyroxine 1000 mcg amoxil precio mexico purchase norvasc pills online pariet purchase comprare lo xenical aspirin prices walmart how often to take meclizine 25 mg micronase tablets side effects albenza dosage pinworms recommended dose of zoloft for ocd buy proscar 5mg online pharmacy has best price lotensin naprosyn 500mg generic can you buy alphagan over the counter retin-a ge prices cvs cheap generic nizoral adalat next day shipping clomid for sale no prescription order elocon lowest price where can i get elocon from hydrochlorathiazide on line pharmacy discount benicar 20mg to buy astelin nasal spray azelastine retin-a acne medication side effects cheap celebrex us restless legs quinine tonic water post cycle therapy aricept buy decadron mg side effects of long time use of dilantin tofranil generic equivalent cefadroxil side effects long term use buy sinemet mg online where to buy alli in singapore rudolf zentel overnight pharmacy lasix buy xenical mg uk zyvox free coupons pastillas para abortar en argentina 2010 omnicef prices walgreens what prescription drugs are for stds can 5mg of prednisone cause side effects retin a no rx prazosin shipping overseas indinavir from usa carafate uk next day delivery speman tablets online most common side effects of zyrtec propecia help hairline where can i get zofran over the counter online forum generic flonase discount acquisto acticin sicuro online without a transcript buy abana clomid in mexico dutas from canada safe place order actoplus met erythromycin brand positioning acquistare tegretol in italia diamox without prescription canada can i sell kamagra in the uk generic zetia cost mango muffins healthy recipes betnovate cream frenulum seroquel xr from canada ventolin hfa aero oxytrol for sale australia early symptoms of chlamydia in women include all of the following except amantadine spc non prescription doxycycline pharmacy amitriptyline weight gain side effects where to purchase lioresal arjuna limited india buying rogaine 5 in manchester pilex himalaya review sertralina efectos secundarios piel diamox order canada buy sinemet 15mg online cheap discount metformin without discount floxin generic is capoten available over the counter order alligator meat on line online pharmacy rumalaya side effects of avapro irbesartan can you overdose on stilnox erexor prescription only voveran diclofenac tablets plavix cats side effects lexapro 20 mgs side effects finasteride generico espan~a 2012 cefadroxil generic reviews online pharmacy uk celebrex dosis de aciclovir para varicela en adultos purchase rumalaya online free coupon for hydrochlorothiazide bactrim ds for uti reviews liv cost agreement levitra plus on line hyzaar no prescription canadian online generic cabgolin cost lamictal no rx buy cialis pills in the us buy bystolic online us no prescription v-max herbal blue pill reasons why horde is better than alliance florida diclofenac gel all types clomid pills uk pharmacies online that sell cipro buy amitriptyline with no script chloramphenicol usage prescription drug assistance cymbalta lamictal xr discount trazodone free shipping what does pariet brand lamictal for sale doxycycline wanted online review how to buy kamagra oral jelly prandin online what is doxycycline used to treat in dogs medco mail order pharmacy phone number bactim to buy online where can i buy tinidazole online where to purchase sustiva where to get lisinopril pletal reviews eurax ordering online pharmacy viagra soft spain revia woldwide shipping 10 mg paroxetine weight gain mountain west apothecary utah generic minomycin usa pharmacy lowest priced tadalis sx ceftin reviews for acne plavix tab 75mg clopidogrel yasmin refill pack cabgolin for sale philippines lov cost viagra accutane prices without insurance flovent medicine online flagyl er pharmacy order purchase non perscription birth control pills online revatio express canada antivert generic 2013 drugs can you buy prometrium does medrol dose pack make you gain weight tadacip billig kaufen us online pharmacy no prescription medrol propranolol prix en pharmacie en france pharmacy one amman khalda cheap online pharmacy no rx american vantin to buy brand amoxil in uk where to buy prozac buy levitra plus in singapore mebendazole dosage for pinworms cytotec generic protonix no prescription compare prices s club juniors can you take serpina daily pediatric decadron dose iv any difference between propecia and proscar how long does it take to feel the effects of cymbalta can we trust meclizine online orlistat dosage instructions what is phentermine 37.5 do you need rx viagra plus cheap indian meds promethazine medicine children over the counter medicine that acts as female cialis emsam side effects anxiety original naprosyn online viagra no prescription online uk isoptin online in usa drug market order astelin zocor lawsuit 2010 lamisil pills drugstore buy noroxin generic buy cheap zocor cheap abilify sale uk buy mentat capsules buy prednisone online no prescription cheap acai 100mg tablet artane for sale usa is it legal to buy prednisone online overnight dramamine supositorios 100 mg cancel order acai berry buy forzest online reviews buy benzac wash lisinopril 100 order cafergot no rx canadian pharmacy can you buy acai berries whole foods zetia 100mg cheap yellow extacy pill identifier topamax migraine medication discount code for trental common side effects of procardia xl buy aciphex 80 mg online prednisone side effects redness of skin buy tadacip online from australia buy prednisone online from usa ic lisinopril hctz side effects brand name viagra soft online wellbutrin doses for weight loss celebrex 200 mg italiano mobic overnight pharmacy combivent nebules can you take dramamine daily cialis sublingual tablets purchase on line hyaluronic acid dose for skin azulfidine en tabs valtrex to buy in the uk without a prescription buy sustiva online where to buy thyroxine order zyvox canada discount minipress online alli over the counter glaxosmithkline drug aciclovir costo colombia benadryl 40 mg pharmacy where to buy yasmin in singapore viagra super active india hydrea mail order propecia half dose effective does viagra work for sale no prescription canada pharmacy coupons no prescription online pharmacy singulair brand positioning strattera to buy in the uk without a prescription micardis plus 20 mg discount viagra cialis levitra what is lipothin drugs can you buy actos in ireland buy cafergot with no rx cheap uk free shipping alesse without penegra usa can you get diakof coupons for alli 2013 canadian pharmacy viagra legitimate generic uk paypal lamisil ordering lasix mexico clozaril prescription assistance program 25mg retin-a 0,025 with paypal payment lov cost lipitor cleocin 2 cream over the counter tinidazole tablets 40mg prograf online usa benicar to buy from europe sol pharmacy house generic celexa us buy renagel usa tofranil bonus pills cheapest danazol amaryl tablets purchase on line can you buy levothroid online canada order prednisolone online pharmacy nitrofurantoin lov cost shallaki what is amitriptyline hcl 10mg tab used for buy seroquel xr 150 buy prednisolone tablets online genuine clonidine generic mg tenormin side effects hair loss cholestoplex roche precio argentina buy dostinex 0.5 mg comprar lithium original birth defects from zofran endep without a prescription from us how long does minocin take to work three most common side effects of aspirin to buy cystone in uk generic menosan switzerland colchicine canada prescription brand tadacip buy
Skip to content
Powikszanie czcionki Domylny rozmiar czcionki Pomiejszanie czcionki
Start arrow Logopedia arrow Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo

Menu główne



Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo            

Etapy kształtowania i rozwoju mowy

"Mowa to czynność złożona, w której realizację - poza sferą słuchową - zaangażowanych jest wiele struktur mózgowych kierujących oraz scalających pracę układów anatomicznych i funkcjonalnych biorących bezpośredni udział w odbiorze i nadawaniu mowy".
                                                                                                                      H. Nartowska

        Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną. Człowiek nabywa tej umiejętności w ciągu całego swojego życia  w kontaktach z ludźmi. Prawidłowe kształtowanie się i rozwój mowy dziecka jest podstawą w kształtowaniu  i rozwoju jego osobowości. Dzięki rozumieniu poznaje otaczający je świat, a dzięki umiejętności mówienia potrafi wyrazić swoje spostrzeżenia, pragnienia, uczucia oraz przeżycia. Kształtowanie się mowy dziecka ma ścisły związek z jego rozwojem społeczno - emocjonalnym. Częste kontakty werbalne z otoczeniem bogacą słownictwo, uczą prawidłowych zasad gramatycznych, właściwego posługiwania się melodią, akcentem i rytmem wypowiedzi.

Tempo przyswojenia przez dziecko mowy i języka ojczystego jest różne. Pierwsze wyrazy pojawiają się w pierwszym lub drugim roku życia, ale w niektórych przypadkach rozwój ten może być opóźniony.
Rozwój mowy i języka ma charakter etapowy. Przykład periodyzacji rozwoju jest podany przez L. Kaczmarka.1 Autor wyróżnił następujące etapy kształtowania się i rozwoju mowy:

  •  Okres przygotowawczy (wstępny lub zerowy) . Obejmuje on przedział "wieku" od 3 do 9 miesiąca życia płodowego. W tym czasie u mającego przyjść na świat dziecka wykształcają się narządy mowne i rozpoczyna się ich funkcjonowanie.
  •  Okres melodii (0 - 1 roku życia). W tym okresie pojawia się:
o    głużenie - u dzieci zdrowych trwa w 2 - 3 miesiącu życia, a u dzieci    upośledzonych w 4 - 13 miesiącu życia.
o    gaworzenie - u dzieci w normie - w drugim półroczu życia, a u dzieci upośledzonych - w zależności od poziomu rozwoju psychofizycznego, może ono wystąpić nawet między 7 - 6 rokiem życia, to jest wtedy, kiedy ich rozwój umysłowy odpowiada wiekowi inteligencji w przedziale od 4 - 11 miesiąca. 

  • Okres zdania (sygnału dwuklasowego). U dzieci zdrowych obejmuje trzeci rok życia (tu widać ogromny postęp w rozwoju mowy), a u dzieci upośledzonych okres ten wyraźnie się wydłuża - (4 - 13,5 rok życia). W tym przypadku ważny jest wiek inteligencji, ponieważ wraz jego wzrostem rośnie zdolność wypowiadania coraz to dłuższych  zdań.  
  • Okres wyrazu (1 -2 rok życia). U dzieci w normie obejmuje drugi rok życia, natomiast u dzieci upośledzonych okres ten przypada na czas 18 miesiąca do 10 roku życia.
Etapy w kształtowaniu mowy obrazuje tabela 1.


Okresy rozwoju dziecka

Okres kształtowania mowy



forma wypowiedzi

Okres prenatalny

Etap przygotowawczy         0 – 9 miesiąca życia płodowego

Rozwój mózgu oraz narządów mowy ( nadawania i odbioru)

Okres niemowlęcy

Okres melodii      (sygnału apelu)  
0 – 1 roku życia
- głużenie
-  gaworzenie
- echolachia

a e i
m b p d t


- krzyk,
                - płacz

Okres poniemowlęcy

Okres wyrazu                           (sygnału jednoklasowego)
1- 2 rok życia

o u a e y
p b m t d n l k ś ć 


- jednoczłonowe
- wyraz- zdanie
- pseudozdanie

Okres zdania
(sygnału dwuklasowego)
2 –3 rok życia

a o u e y ę ą
p b m w f p b m w f
s z c
t d n i r
ś ź ć
k g x
s z c   ń

800- 1500 wyrazów:

 - wypowiedzenia dwuczłonowe
 - zdanie z podmiotem        i  orzeczeniem
 - zdania: oznajmujące,

Okres przedszkolny

Okres swoistej mowy dziecięcej                                            ( swoistych form językowych)
3 – 7 rok życia

s z c   r
wymowa opanowana

3500 a nawet 7000 wyrazów               (w zależności od środowiska wychowawczego)

Pełna umiejętność budowania wypowiedzi     i posługiwania się formami, które obowiązują.

Kształtowanie się i rozwój mowy u dzieci upośledzonych umysłowo jest zwykle opóźniony niż u dzieci w normie rozwojowej. Sygnalizowany jest przez późniejsze pojawienie się gaworzenia, pojawienie się pierwszych słów, ubogi zasób słownictwa, opóźnienie w zakresie gramatycznej budowy zdań, artykulacji głosek, itp.
Przyczyny opóźnionego rozwoju mowy można podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne.
Do przyczyn zewnętrznych zalicza się:
"     oddziaływanie wychowawcze środowiska, np.: słabe zainteresowanie się dzieckiem i jego potrzebami;
"    pozbawienie dziecka kontaktu z matką;
"    nadmiar wzorców językowych, których dziecko nie jest w stanie opanować.
Wśród przyczyn wewnętrznych można wyróżnić:

"    zaburzenie słuchu;
"    upośledzenie umysłowe;
"    organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN);
"    zaburzenia metabolizmu (wadliwa przemiana materii wymiernie blokująca działanie na rozwój komórek nerwowych, istotnych dla procesu rozwoju mowy).

Mniej ważnymi przyczynami mogą być:

"    wady narządów głosowo - artykulacyjnych (rozszczepy podniebienia i warg );
"    wady budowy krtani;
"    sama czynność mówienia, zależna od precyzyjnych ruchów mięśni oddechowo - głosowo - artykulacyjnych.

Opóźnienie rozwoju mowy niesie za sobą niekorzystne następstwa, a mianowicie:

"    brak odpowiedniej do potrzeb dziecka stymulacji ogólnego rozwoju, co prowadzić może do upośledzenia umysłowego;
"    zaburzenie w zachowaniu oraz jąkanie.

Dzieci z opóźnionym rozwojem mowy zaczynają mówić około 3 lub 4 roku życia, ich artykulacja jest na ogół słaba. Muszą być one pod stałą kontrolą i opieką foniatry lub logopedy, oczywiście przy wydatnej współpracy rodziców.              

Zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo

"Zaburzenia mowy są pewnym odstępstwem od ustalonej przez zwyczaj społecznej normy i polega na tym , że albo nie umiemy właściwie zbudować wypowiedzi, albo też jej percypować''.

Innym terminem pochodnym jest wada wymowy. Termin ten stosowany jest do określania wadliwych realizacji fonemów, odbiegających  od ustalonej przez tradycje normy. Wada wymowy dotyczy zaburzeń dźwiękowej strony wypowiedzi (elizje, zniekształcenia głosek , substytucje, itp.)
U dzieci upośledzonych umysłowo występują takie same zaburzenia mowy co u pełnosprawnych i zdrowych, lecz są "bardziej złożone i nawarstwione". A. Szuniewicz pisze, że "kiedy różne rodzaje wad są ze sobą sprzężone to mowa jest zupełnie zniekształcona. Zdaniem autorki, im upośledzenie głębsze, tym wada wymowy jest na ogół cięższa, bardziej skomplikowana i trudniejsza do usunięcia".  Należy więc postawić pytanie: co jest przyczyną tych wad?

Liczne nieprawidłowości w rodzaju mowy u upośledzonych umysłowo spowodowane są uszkodzeniami neurologicznymi tych układów, których prawidłowa budowa i funkcjonowanie decyduje o normalnym rozwoju mowy. Najpoważniejsze przyczyny wad wymowy to choroby przebyte we wczesnym dzieciństwie (np.: zapalenie opon mózgowych), wadliwa budowa narządów mowy oraz zaniedbania środowiska. Mowa jest wzorem, według którego kontaktuje się mowa małego dziecka.
W logopedii spotyka się różne klasyfikacje wad i zaburzeń mowy. Zaburzenia mowy mogą być rozpatrywane z dwóch punktów widzenia: etiologii i symptomatologii (objawy). Te oparte na kryterium etiologicznym i patomechanizmach, mają na celu ustalenie źródła powstawania nieprawidłowości utrudniających porozumiewanie się.

J. Styczek wyróżnia zaburzenia pochodzenia:

"    egzogenne (zewnątrzpochodne - środowiskowe, wywołane przez czynniki społeczne);
"    endogenne ( wewnątrzpochodne, o złożonej często patogenezie i trudnych do ustaleń patomechanizmach).

Autorka wymienia następujące rodzaje wad wymowy, są to:

"    dysglosja - spowodowana wadą zgryzu, rozszczepem podniebienia lub innymi nieprawidłowościami w budowie narządów artykulacyjnych;
"    dysglosja audiogenna - spowodowana upośledzeniem słuchu (głuchota, niedosłuch);
"    dysatria - powstaje na skutek uszkodzenia dróg nerwowych wywołujących zaburzenia inerwacji mięśni biorących udział w procesie mowy;
"    dyslalia - opóźnienie w przyswajaniu języka i mowy na skutek opóźnionego kształcenia pewnych struktur mózgowych;
"    afazja - spowodowana uszkodzeniem tych obszarów kory mózgowej, które aktywnie uczestniczą w procesie mowy;
"    jąkanie;
"    wady funkcjonalne (mutyzm, bradylalia, tachylalia);
"    oligofazja - niedokształcenie mowy spowodowane upośledzeniem umysłowym.                                              

Bardziej rozbudowaną klasyfikację zaburzeń mowy opracował L. Kaczmarek. Klasyfikacja  ta uwzględnia nie tylko objawy, ale i przyczyny powstałych zaburzeń. Zdaniem autora punktem wyjścia do ustalenia rodzaju zaburzeń jest wypowiedź, a przede wszystkim treść, forma językowa i substancja foniczna. W następstwie tego, daje się wyróżnić zniekształcenia treści, formy językowej oraz substancji fonicznej w obu płaszczyznach: suprasegmentarnej i segmentalnej.
Zniekształcenia treści obejmują zaburzenia procesu uogólniania i abstrakcji, brak logiki w budowanych tekstach oraz zaburzenia ukierunkowania w myśleniu. Mogą być spowodowane chorobami psychicznymi i epilepsją, chorobami naczyniowymi mózgu. Mają one  związek z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu języka oraz ze zniekształceniami substancji graficznej.
Zniekształcenia w zakresie formy językowej obejmuje pierwotny brak mówienia i rozumienia, czasem również utratę obu tych zdolności przy nabytych uszkodzeniach mózgu, np.:
"    afazja - utrata zdolności budowania tekstów słownych;
"    agramatyzm - budowanie wypowiedzi z samych symboli bez uwzględnienia reguł gramatycznych;
"    przejęzyczenia - pomyłka w wypowiedzi słownej i pisanej.

Zaburzenia substancji obejmują nieprawidłowości zarówno w płaszczyźnie suprasegmentalnej, przejawiające się w płynności wypowiedzi np.: jąkanie, tachylalia, bradylalia, giełkot, zaburzenia głosu (afonia, dysfonia, fonasteria, rynolalia, utrata lub zatracenie zdolności postrzegania i odtwarzania układów rytmicznych), jak w płaszczyźnie segmentalnej, powodujące różnorodne wady artykulacyjne (wady wymowy).
U jednostek upośledzonych umysłowo często występuje niedorozwój mowy. Powstaje on na ogół na tle ogólnego niedorozwoju dziecka, a więc fizycznego i niedorozwoju umysłowego. Niedorozwój mowy jest tym głębszy, im głębszy jest niedorozwój umysłowy. W niedorozwoju umysłowym głębokim opanowanie mowy waha się w granicach od niemocy do zdolności wypowiadania kilku słów. W niedorozwoju znacznym mowa opiera się na zdaniach prostych lub składa się z wyrazów wspomaganych gestami. Słownictwo dzieci z diagnozą znacznej i umiarkowanej niepełnosprawności jest na ogół bardzo ubogie. W niedorozwoju umiarkowanym występuje zwolnione tempo rozwoju mowy. Natomiast w niedorozwoju lekkim wypowiedzi są ubogie pod względem leksykalnym - przeważa w nich słownictwo bierne. Dzieci młodzież mają trudność w przyswajaniu słownictwa i bezsensownym rozumieniu wypowiedzi.

U dzieci z normą intelektualną, mowa jest ośrodkiem pośredniczącym w procesie rozwoju myślenia i wyobraźni. Dzięki niej, łatwiej orientuje się w nowych sytuacjach, a poprzez słowa rozwiązują zadania. Natomiast dzieciom upośledzonym umysłowo, mowa pomaga jedynie przy najprostszych zadaniach. Dlatego też nieopanowanie mowy wraz z prawami rozwojowymi osłabia wyuczone reakcje spostrzeżeniowo - ruchowe.
Ocena rozwoju mowy i jej zaburzeń u dzieci upośledzonych jest trudna. Korekta wad wymowy zależy od wczesnej diagnozy oraz intensywnej i właściwie organizowanej pomocy logopedycznej przy współudziale rodziców i nauczyciela. Kształtowanie się mowy dzieci upośledzonych jest procesem znacznie wolniejszym niż dzieci w normie intelektualnej. Praca ta wymaga od logopedy rzetelności, systematyczności, a przede wszystkim umiejętności postępowania z dzieckiem, o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

G. Tkaczyk (1998): Rehabilitacja mowy u dzieci upośledzonych umysłowym - studium przypadku, "Logopedia",
L.Kaczmarek (1975): Korekcyjna klasyfikacja zaburzeń słownego i pisemnego porozumiewania się, Logopedia,
J. Styczek (1979): Logopedia, PWN, Warszawa.

Ewa Liwińska
Przedyskutuj ten artykuł na forum.3 postów)
Zmieniony ( 05.10.2006. )


Ochrona Prawna


Zjazdy i seminaria