cialis 5mg dosierung 20 mg prednisone cat get viagra generic tetracycline online order 10mg nolvadex eod nebenwirkungen celebrex 200mg real viagra 100mg prednisone generic price erfahrungsberichte xenical 120 mg buy cialis cvs 200 mg zoloft forum bayer levitra 20 mg cialis took 20mg cialis 20 mg canada viagra philippines buy generic name amoxil cheapest 200mg cialis order cialis professional celebrex 50 mg capsule brand cialis order cheap viagra melbourne cheap viagra 100 mg price cialis 5mg mg of propranolol canadian viagra online wellbutrin dosage 75 mg lasix 240 mg khasiat cialis 20 mg clomid round 2 100mg cialis india online lisinopril 25 mg tablet viagra china cheap prices viagra online zoloft 50 mg pfizer online viagra 25mg cipro online pharmacy xenical orlistat online lisinopril generic brands generic lexapro mages 90 day cialis 20mg buy amoxil bencard priligy generico prezzo wellbutrin movement disorders discount order cialis propecia online europa levitra 10mg hr strattera recreational 40 mg dog prednisone 5mg cialis 20 mg coupon lisinopril 10 mg accord cialis cheap online strattera uk online augmentin 625mg used generic strattera 100mg generic zoloft buy kamagra 50 mg paypal viagra 200mg pfizer synthroid 10mg metformin online kaufen doxycycline 100mg animals viagra buy cheap 1000 mg metformin ovulation buy chinese nexium viagra pfizer 100mg 200mg viagra india generic wellbutrin 141 levitra 20 mg kullanimi buying viagra manila 500mg valtrex daily doxycycline 100mg prostatitis dosaggio levitra 5 mg ciprofloxacin generic cipro hyperstimulation clomid 50mg generico do viagra aphrodisiac viagra online kamagra 100 mg tablet order 50mg cialis buy cytotec uae generic valtrex cheap levitra 10 mg dosage 1 mg viagra propranolol hydrochloride 20 mg kamagra 100 mg tablets express generic viagra viagra gold 100mg strattera 18 mg cap viagra 50 mg dosage 100 mg cipro online viagra 25 mg kopen buy prednisone 5 mg buying viagra bulk lisinopril 0.5 mg buy strattera generic amoxil syrup 250mg wellbutrin sr order buying viagra paris order gaspari nolvadex lexapro 30 mg withdrawal cipro 750 mg tehlikelimi propecia buy online 5mg lexapro works cialis generico df buy viagra placebos viagra online denmark viagra online zoll cialis hongkong online strattera mood disorder anxiety disorders buspar viagra 100mg 32 tablets strattera paypal online doxycycline hydrochloride 100 online diflucan 50mg capsule valtrex 500mg bula generic strattera .80 mg doxycycline order online priligy 60 mg forum guna nexium 20 mg kesan clomid 50 mg buy levitra germany reliable clomid online cialis 3800mgx 10 pills viagra 30 mg buy propecia ny xenical su generico bactrim 400 800 mg alli orlistat mg cialis 5mg work erythromycin 250 mg china buy cialis dapoxetine 120mg guaranteed propecia online cialis online consigli zovirax generic available order cialis 50mg cialis mg dose cheapest cialis 10 mg nexium 20 mg indicatii levitra 20mg info 200 mg of wellbutrin priligy online forum generic strattera 80 mg periactin tablets 4mg prednisone 50 mg tablets 30 mg nolvadex buy cialis email 25 mg zoloft pregnancy synthroid to generic buy viagra aurochem viagra canada order 800mg generic viagra buy lab nolvadex on clomid 100mg ordering celebrex online cialis 10 mg posologie buy nexium 20mg purchase cialis 2.5 mg generico viagra nombre xenical italy buy opinion cialis 20 mg propecia goiing generic viagra online goedkoop buy wellbutrin 300 mg diflucan tablet 150 mg wellbutrin 75 mg dose 500 mg doxycycline effects doxycycline 50mg 30 tablets doxycycline vibramycin 100mg cialis apotheek online everyday cialis online buying cialis lilly usa 20 mg levitra strattera online apotheke viagra 130 mg priligy 30 mg price find cialis 5mg zoloft 10mg dosage ordinare cialis generico nolvadex online prescription propiedades celebrex 200 mg 50mg of viagra doxycycline hyclate 10 mg levitra odt 10mg levitra venta online buy propecia 1mg prednisone mylan 1 mg generic cialis isosorb cialis generic manila viagra soft online generic viagra prices 50 mg clomid eod cialis 2.5 mg walgreens generic viagra problems generic uk viagra 40 mg propranolol anxiety horse viagra buy cialis 5mg infarmed zovirax online buy viagra pills cheap beipackzettel celebrex 200mg lexapro mg size vibrox doxycycline 100mg viagra 100mg cheap strattera online bestellen valtrex generic discontinued xenical 120 mg generic prednisone axapharm 20 mg lisinopril 20 mg generic nexium 40 mg 128 xenical generic drug lexapro generic manufacturers levitra 10 mg. sublinguale buy levitra tablets cialis 10 mg bestellen original cialis 10mg Levitra pill Buy wellbutrin personality disorder buy doxycycline gonorrhea lisinopril 40 mg lup order viagra legally viagra 100 mg tablet nolvadex 10 mg fiyati viagra online beratung order propecia prescription lasix 25 mg cpr celebrex order canada cialis 20mg dosage online brand propecia synthroid generic dosage alli orlistat 60mg hydrochlorothiazide cost 25mg cipro antibiotic buy tesco 50mg viagra viagra bh mg 2.5mg cialis generic lexapro 10mg cost levitra prices 20mg cialis online real cialis spray online zovirax generic canada doxycycline 100mg rosacea regime xenical 120 mg buy generic diflucan xenical australia buy prednisone 60 mg m2 generic wellbutrin manufacturer there generic synthroid lexapro generic prozac strattera 120 mg rec cialis 40 mg precio online viagra perth viagra online singapore nexium generics buy amoxil online glucophage 500 mg xr viagra 50 mg pfizer celebrex 81 mg aspirin buying generic lexapro nexium generic buy synthroid 0.25 mg buy super kamagra celebrex 200 mg kapszula prednisone 40 mg 3 day buy levitra edmonton propecia 1mg discount lexapro 5 mg ocd cialis 5 mgm tabs cheap cialis vancouver cialis paypal cheap zoloft 50mg emagrece diflucan suspension generic 1000 mg of zithromax purchase generic viagra ranbaxy generic cialis zoloft 200mg reviews order generic cialis generic strattera reviews 25 mg phenergan iv augmentin 625 mg composition 40mg levitra danger notice xenical 120 mg erythromycin 500mg bd metformin generic price xenical generico barato bactrim 480 mg zithromax 600mg online lexapro online cheap viagra online australia. cialis generic 40 prednisone sandoz 5 mg generic viagra review zovirax 500mg viagra pe 150mg buy liquid zithromax cipro tabs online generic augmentin es real cheap viagra zoloft 50mgs 300 mg of wellbutrin generic viagra available buy viagra luton lisinopril dosage 80 mg augmentin prospect 125 mg buy generic nexium comprar priligy generico lisinopril 10 mg pink order bactrim fast prednisone 1 mg tablet celebrex tab 100mg nolvadex dosage 5mg xenical 120 mg china cipro 500mg high generic levitra cheap generic viagra buy 200 mg generic cialis wellbutrin sr 50 mg buy viagra bristol selling prednisone 20mg cialis cuantos mg generic cialis jelly cialis free generic viagra generic 100 clomid 100mg eisprong generic zoloft 2011 valtrex 500 mg prescriptions 850 mg metformin cipro 500mg take forum cheapest cialis doxycycline 500mg tooth zithromax generic buy nexium 40 mg cpr purchase glucophage online viagra usa 3000 mg clomid generic drug 6generic propecia 40 mgs prednisone order cialis 20mg cheap xenical tablets 10 mg of buspar lexapro 10 mg walmart there generic zoloft strattera and generic order phenergan online cyproheptadine periactin 4mg cheapest levitra canada celebrex celecoxib generic clomid 25 mg pct propranolol 20 mg daily lasix 25 mg controindicazioni generic propecia price cheap cialis 40 canadian cheap viagra metformin 500 mg rxlist doxycycline online accord metformin tablet mg viagra 100 mg etkisi cialis 20 mg apteka buy celebrex online lisinopril 10 mg manufacturer synthroid 100mg cialis 5 mg spc nexium 40 mg endovenoso prednisone mylan 20mg celebrex 200 mg indikasi buy viagra hk cialis 2.5mg order walgrens 20 mg levitra cialis kac mg viagra samples generic lisinopril tab 7.5 teva prednisone 50 mg cheap cialis 20 mg online viagra mumbai doxycycline 50 mg dental propranolol dak 80 mg legitimate generic propecia online chewable viagra zithromax vs generic harga cialis 40 mg zovirax 800 mg diflucan buy generic cialis 20mg effect cialis generic jelly synthroid generic name generic for tetracycline generic powdered viagra taking cialis 20 mg cheap viagra romania turkey xenical 120mg 20 mg cialis directions xenical 120 mg leaflet generic valtrex tablets cialis online bih generic celebrex prescription zovirax 200 mg prix doxycycline buying bula strattera 25mg buy levitra kamagra lexapro 20 mg online lasix 500 mg rumania nexium 40 mgs nexium 40mg laboratorio buy priligy 30mg kamagra cheap supplies cialis toronto buy zovirax acyclovir 800mg cheap generic nolvadex valtrex 500 mg endikasyonlari wellbutrin generic 300mg nexium 20 mg capsules xenical 120 mg test buy generic lisinopril zovirax 5 mg levitra 20mg 8 buy sale viagra lisinopril cheapest augmentin 875 mg tabs buy 100 mg clomid generic viagra japan cialis 10 mg nedir buy viagra use zoloft 50 mg contraindicaciones diflucan 100mg candida caver generic cialis buy nolvadex generic wellbutrin xl 50mg wholesale viagra online buy propranolol 10 mg zithromax 250 mg pills buying metformin tablets generic viagra results walmart cialis online q buy cialis cheap cialis mastercard legitimate levitra online 12.5mg of viagra kamagra 100mg srbija doxycycline buy discount order cialis 10 mg 5mg lexapro alcohol beli cialis 20 mg generic valtrex mylan viagra 25 mg kaufen viagra genericos 50 mg viagra cheap indian viagra 100mg zithromax 500 mg cheapest valtrex 500mg australian cialis 100mg generic cialis efectiveness cialis 10 mg tab celebrex 220 mg zovirax acyclovir online propranolol 120mg cialis 20 mg lasts 80 mg nexium safe dog prednisone online augmentin 125 mg prednisone 40 mg dose synthroid and generic buy viagra ecstasy buy cheap lasix 15mgs of cialis generic cialis date buy cipla clomid wellbutrin 300 xl generic viagra dosage 25 mg buy diuretic lasix orjinal cialis 20 mg 20mg prednisone dog metformin cheap augmentin online kaufen generic cialis 60 mg buy generic bactrim prednisone 10mg high clomid 50mg 100mg doxycycline 100mg opinie zithromax 1000 mg online prospect celebrex 100 mg levitra 20 mg prices viagra 100mg precio nexium 40mg dosage ed viagra online buy viagra edd izmir cialis 100 mg doxycycline 100mg cap diflucan 150 mg indicaciones zusammensetzung viagra 50 mg cialis 20 mg jakarta doxycycline 500mg order cvs generic levitra cheapest generic valtrex canadian cialis 200 mg neo cipro 500 mg acquisti online viagra strattera 80mg price online zovirax order cialis canada cheap xenical online australia lexapro 20 mg effects augmentin 500mg tablets
Skip to content
Powikszanie czcionki Domylny rozmiar czcionki Pomiejszanie czcionki
Start arrow Logopedia arrow Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo

Menu główne



Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
Kształtowanie się i rozwój mowy dzieci w normie intelektualnej a dzieci upośledzonych umysłowo            

Etapy kształtowania i rozwoju mowy

"Mowa to czynność złożona, w której realizację - poza sferą słuchową - zaangażowanych jest wiele struktur mózgowych kierujących oraz scalających pracę układów anatomicznych i funkcjonalnych biorących bezpośredni udział w odbiorze i nadawaniu mowy".
                                                                                                                      H. Nartowska

        Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną. Człowiek nabywa tej umiejętności w ciągu całego swojego życia  w kontaktach z ludźmi. Prawidłowe kształtowanie się i rozwój mowy dziecka jest podstawą w kształtowaniu  i rozwoju jego osobowości. Dzięki rozumieniu poznaje otaczający je świat, a dzięki umiejętności mówienia potrafi wyrazić swoje spostrzeżenia, pragnienia, uczucia oraz przeżycia. Kształtowanie się mowy dziecka ma ścisły związek z jego rozwojem społeczno - emocjonalnym. Częste kontakty werbalne z otoczeniem bogacą słownictwo, uczą prawidłowych zasad gramatycznych, właściwego posługiwania się melodią, akcentem i rytmem wypowiedzi.

Tempo przyswojenia przez dziecko mowy i języka ojczystego jest różne. Pierwsze wyrazy pojawiają się w pierwszym lub drugim roku życia, ale w niektórych przypadkach rozwój ten może być opóźniony.
Rozwój mowy i języka ma charakter etapowy. Przykład periodyzacji rozwoju jest podany przez L. Kaczmarka.1 Autor wyróżnił następujące etapy kształtowania się i rozwoju mowy:

  •  Okres przygotowawczy (wstępny lub zerowy) . Obejmuje on przedział "wieku" od 3 do 9 miesiąca życia płodowego. W tym czasie u mającego przyjść na świat dziecka wykształcają się narządy mowne i rozpoczyna się ich funkcjonowanie.
  •  Okres melodii (0 - 1 roku życia). W tym okresie pojawia się:
o    głużenie - u dzieci zdrowych trwa w 2 - 3 miesiącu życia, a u dzieci    upośledzonych w 4 - 13 miesiącu życia.
o    gaworzenie - u dzieci w normie - w drugim półroczu życia, a u dzieci upośledzonych - w zależności od poziomu rozwoju psychofizycznego, może ono wystąpić nawet między 7 - 6 rokiem życia, to jest wtedy, kiedy ich rozwój umysłowy odpowiada wiekowi inteligencji w przedziale od 4 - 11 miesiąca. 

  • Okres zdania (sygnału dwuklasowego). U dzieci zdrowych obejmuje trzeci rok życia (tu widać ogromny postęp w rozwoju mowy), a u dzieci upośledzonych okres ten wyraźnie się wydłuża - (4 - 13,5 rok życia). W tym przypadku ważny jest wiek inteligencji, ponieważ wraz jego wzrostem rośnie zdolność wypowiadania coraz to dłuższych  zdań.  
  • Okres wyrazu (1 -2 rok życia). U dzieci w normie obejmuje drugi rok życia, natomiast u dzieci upośledzonych okres ten przypada na czas 18 miesiąca do 10 roku życia.
Etapy w kształtowaniu mowy obrazuje tabela 1.


Okresy rozwoju dziecka

Okres kształtowania mowy



forma wypowiedzi

Okres prenatalny

Etap przygotowawczy         0 – 9 miesiąca życia płodowego

Rozwój mózgu oraz narządów mowy ( nadawania i odbioru)

Okres niemowlęcy

Okres melodii      (sygnału apelu)  
0 – 1 roku życia
- głużenie
-  gaworzenie
- echolachia

a e i
m b p d t


- krzyk,
                - płacz

Okres poniemowlęcy

Okres wyrazu                           (sygnału jednoklasowego)
1- 2 rok życia

o u a e y
p b m t d n l k ś ć 


- jednoczłonowe
- wyraz- zdanie
- pseudozdanie

Okres zdania
(sygnału dwuklasowego)
2 –3 rok życia

a o u e y ę ą
p b m w f p b m w f
s z c
t d n i r
ś ź ć
k g x
s z c   ń

800- 1500 wyrazów:

 - wypowiedzenia dwuczłonowe
 - zdanie z podmiotem        i  orzeczeniem
 - zdania: oznajmujące,

Okres przedszkolny

Okres swoistej mowy dziecięcej                                            ( swoistych form językowych)
3 – 7 rok życia

s z c   r
wymowa opanowana

3500 a nawet 7000 wyrazów               (w zależności od środowiska wychowawczego)

Pełna umiejętność budowania wypowiedzi     i posługiwania się formami, które obowiązują.

Kształtowanie się i rozwój mowy u dzieci upośledzonych umysłowo jest zwykle opóźniony niż u dzieci w normie rozwojowej. Sygnalizowany jest przez późniejsze pojawienie się gaworzenia, pojawienie się pierwszych słów, ubogi zasób słownictwa, opóźnienie w zakresie gramatycznej budowy zdań, artykulacji głosek, itp.
Przyczyny opóźnionego rozwoju mowy można podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne.
Do przyczyn zewnętrznych zalicza się:
"     oddziaływanie wychowawcze środowiska, np.: słabe zainteresowanie się dzieckiem i jego potrzebami;
"    pozbawienie dziecka kontaktu z matką;
"    nadmiar wzorców językowych, których dziecko nie jest w stanie opanować.
Wśród przyczyn wewnętrznych można wyróżnić:

"    zaburzenie słuchu;
"    upośledzenie umysłowe;
"    organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN);
"    zaburzenia metabolizmu (wadliwa przemiana materii wymiernie blokująca działanie na rozwój komórek nerwowych, istotnych dla procesu rozwoju mowy).

Mniej ważnymi przyczynami mogą być:

"    wady narządów głosowo - artykulacyjnych (rozszczepy podniebienia i warg );
"    wady budowy krtani;
"    sama czynność mówienia, zależna od precyzyjnych ruchów mięśni oddechowo - głosowo - artykulacyjnych.

Opóźnienie rozwoju mowy niesie za sobą niekorzystne następstwa, a mianowicie:

"    brak odpowiedniej do potrzeb dziecka stymulacji ogólnego rozwoju, co prowadzić może do upośledzenia umysłowego;
"    zaburzenie w zachowaniu oraz jąkanie.

Dzieci z opóźnionym rozwojem mowy zaczynają mówić około 3 lub 4 roku życia, ich artykulacja jest na ogół słaba. Muszą być one pod stałą kontrolą i opieką foniatry lub logopedy, oczywiście przy wydatnej współpracy rodziców.              

Zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo

"Zaburzenia mowy są pewnym odstępstwem od ustalonej przez zwyczaj społecznej normy i polega na tym , że albo nie umiemy właściwie zbudować wypowiedzi, albo też jej percypować''.

Innym terminem pochodnym jest wada wymowy. Termin ten stosowany jest do określania wadliwych realizacji fonemów, odbiegających  od ustalonej przez tradycje normy. Wada wymowy dotyczy zaburzeń dźwiękowej strony wypowiedzi (elizje, zniekształcenia głosek , substytucje, itp.)
U dzieci upośledzonych umysłowo występują takie same zaburzenia mowy co u pełnosprawnych i zdrowych, lecz są "bardziej złożone i nawarstwione". A. Szuniewicz pisze, że "kiedy różne rodzaje wad są ze sobą sprzężone to mowa jest zupełnie zniekształcona. Zdaniem autorki, im upośledzenie głębsze, tym wada wymowy jest na ogół cięższa, bardziej skomplikowana i trudniejsza do usunięcia".  Należy więc postawić pytanie: co jest przyczyną tych wad?

Liczne nieprawidłowości w rodzaju mowy u upośledzonych umysłowo spowodowane są uszkodzeniami neurologicznymi tych układów, których prawidłowa budowa i funkcjonowanie decyduje o normalnym rozwoju mowy. Najpoważniejsze przyczyny wad wymowy to choroby przebyte we wczesnym dzieciństwie (np.: zapalenie opon mózgowych), wadliwa budowa narządów mowy oraz zaniedbania środowiska. Mowa jest wzorem, według którego kontaktuje się mowa małego dziecka.
W logopedii spotyka się różne klasyfikacje wad i zaburzeń mowy. Zaburzenia mowy mogą być rozpatrywane z dwóch punktów widzenia: etiologii i symptomatologii (objawy). Te oparte na kryterium etiologicznym i patomechanizmach, mają na celu ustalenie źródła powstawania nieprawidłowości utrudniających porozumiewanie się.

J. Styczek wyróżnia zaburzenia pochodzenia:

"    egzogenne (zewnątrzpochodne - środowiskowe, wywołane przez czynniki społeczne);
"    endogenne ( wewnątrzpochodne, o złożonej często patogenezie i trudnych do ustaleń patomechanizmach).

Autorka wymienia następujące rodzaje wad wymowy, są to:

"    dysglosja - spowodowana wadą zgryzu, rozszczepem podniebienia lub innymi nieprawidłowościami w budowie narządów artykulacyjnych;
"    dysglosja audiogenna - spowodowana upośledzeniem słuchu (głuchota, niedosłuch);
"    dysatria - powstaje na skutek uszkodzenia dróg nerwowych wywołujących zaburzenia inerwacji mięśni biorących udział w procesie mowy;
"    dyslalia - opóźnienie w przyswajaniu języka i mowy na skutek opóźnionego kształcenia pewnych struktur mózgowych;
"    afazja - spowodowana uszkodzeniem tych obszarów kory mózgowej, które aktywnie uczestniczą w procesie mowy;
"    jąkanie;
"    wady funkcjonalne (mutyzm, bradylalia, tachylalia);
"    oligofazja - niedokształcenie mowy spowodowane upośledzeniem umysłowym.                                              

Bardziej rozbudowaną klasyfikację zaburzeń mowy opracował L. Kaczmarek. Klasyfikacja  ta uwzględnia nie tylko objawy, ale i przyczyny powstałych zaburzeń. Zdaniem autora punktem wyjścia do ustalenia rodzaju zaburzeń jest wypowiedź, a przede wszystkim treść, forma językowa i substancja foniczna. W następstwie tego, daje się wyróżnić zniekształcenia treści, formy językowej oraz substancji fonicznej w obu płaszczyznach: suprasegmentarnej i segmentalnej.
Zniekształcenia treści obejmują zaburzenia procesu uogólniania i abstrakcji, brak logiki w budowanych tekstach oraz zaburzenia ukierunkowania w myśleniu. Mogą być spowodowane chorobami psychicznymi i epilepsją, chorobami naczyniowymi mózgu. Mają one  związek z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu języka oraz ze zniekształceniami substancji graficznej.
Zniekształcenia w zakresie formy językowej obejmuje pierwotny brak mówienia i rozumienia, czasem również utratę obu tych zdolności przy nabytych uszkodzeniach mózgu, np.:
"    afazja - utrata zdolności budowania tekstów słownych;
"    agramatyzm - budowanie wypowiedzi z samych symboli bez uwzględnienia reguł gramatycznych;
"    przejęzyczenia - pomyłka w wypowiedzi słownej i pisanej.

Zaburzenia substancji obejmują nieprawidłowości zarówno w płaszczyźnie suprasegmentalnej, przejawiające się w płynności wypowiedzi np.: jąkanie, tachylalia, bradylalia, giełkot, zaburzenia głosu (afonia, dysfonia, fonasteria, rynolalia, utrata lub zatracenie zdolności postrzegania i odtwarzania układów rytmicznych), jak w płaszczyźnie segmentalnej, powodujące różnorodne wady artykulacyjne (wady wymowy).
U jednostek upośledzonych umysłowo często występuje niedorozwój mowy. Powstaje on na ogół na tle ogólnego niedorozwoju dziecka, a więc fizycznego i niedorozwoju umysłowego. Niedorozwój mowy jest tym głębszy, im głębszy jest niedorozwój umysłowy. W niedorozwoju umysłowym głębokim opanowanie mowy waha się w granicach od niemocy do zdolności wypowiadania kilku słów. W niedorozwoju znacznym mowa opiera się na zdaniach prostych lub składa się z wyrazów wspomaganych gestami. Słownictwo dzieci z diagnozą znacznej i umiarkowanej niepełnosprawności jest na ogół bardzo ubogie. W niedorozwoju umiarkowanym występuje zwolnione tempo rozwoju mowy. Natomiast w niedorozwoju lekkim wypowiedzi są ubogie pod względem leksykalnym - przeważa w nich słownictwo bierne. Dzieci młodzież mają trudność w przyswajaniu słownictwa i bezsensownym rozumieniu wypowiedzi.

U dzieci z normą intelektualną, mowa jest ośrodkiem pośredniczącym w procesie rozwoju myślenia i wyobraźni. Dzięki niej, łatwiej orientuje się w nowych sytuacjach, a poprzez słowa rozwiązują zadania. Natomiast dzieciom upośledzonym umysłowo, mowa pomaga jedynie przy najprostszych zadaniach. Dlatego też nieopanowanie mowy wraz z prawami rozwojowymi osłabia wyuczone reakcje spostrzeżeniowo - ruchowe.
Ocena rozwoju mowy i jej zaburzeń u dzieci upośledzonych jest trudna. Korekta wad wymowy zależy od wczesnej diagnozy oraz intensywnej i właściwie organizowanej pomocy logopedycznej przy współudziale rodziców i nauczyciela. Kształtowanie się mowy dzieci upośledzonych jest procesem znacznie wolniejszym niż dzieci w normie intelektualnej. Praca ta wymaga od logopedy rzetelności, systematyczności, a przede wszystkim umiejętności postępowania z dzieckiem, o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

G. Tkaczyk (1998): Rehabilitacja mowy u dzieci upośledzonych umysłowym - studium przypadku, "Logopedia",
L.Kaczmarek (1975): Korekcyjna klasyfikacja zaburzeń słownego i pisemnego porozumiewania się, Logopedia,
J. Styczek (1979): Logopedia, PWN, Warszawa.

Ewa Liwińska
Przedyskutuj ten artykuł na forum.3 postów)
Zmieniony ( 05.10.2006. )


Ochrona Prawna


Zjazdy i seminaria